Türklər Kimdir? | Tarix, Genetika və İnanc

Описание: Bu video daha əvvəl yayımlanmış 3 videonun birləşdirilmiş və yenidən qurulmuş versiyasıdır.

Türk kimliyi necə formalaşdı? Türk deyəndə biz nəyi nəzərdə tuturuq? Bir adı, bir dili, yoxsa bir irqi? Bu videoda Türk anlayışını 3 əsas qat üzrə izah edirik - 1) Türk kimliyinin formalaşması, 2) Türklərin genetik mənşəyi, 3) Türklərin qədim dinləri.

#türk #türktarixi #türklər

Videonun hissələri:
00:00 Giriş: Türk Kimliyi Necə Formalaşdı?
00:22 Türk Sözünün Ən Erkən İstifadəsi
01:47 Türklər Çin, Tibet və Monqol Mənbələrində
04:26 Türklər İslam Mənbələrində
07:05 Türklərin Fiziki Görünüşü
08:26 Ortaq Türk Kimliyinin Qurulması
10:48 Qıpçaqlar və Oğuzlar
11:39 Türklər və Monqollar
13:55 Türklər Tarix Səhnəsinə Nə Zaman Çıxdı?
15:14 Türklərin Y-DNT Haploqrupları
16:24 Türklərin Əcdadı: Lövhə-Məzar Mədəniyyəti və Dinlinlər
17:45 İlk Türklər: Göytürklər və Aşina
19:15 Göytürklərin Genetikası
20:52 Qırğızların Mənşəyi
22:25 Türklərin və Azərbaycanlıların Genetikası
24:25 Tenqriçilik Nədir?
25:35 Kök Tengri Kimdir?
27:34 Ülgen Kimdir?
28:35 Erlik Kimdir?
29:00 Yer-Su Tanrıları Nədir?
30:07 Umay (Humay) Ana Kimdir?
30:39 Şamanizm Nədir?

Mənbələr:

Joo-Yup Lee (2016). "The Historical Meaning of the Term Turk and the Nature of the Turkic Identity of the Chinggisid and Timurid Elites in Post-Mongol Central Asia". Central Asiatic Journal.

Sharaf al-Zamān Tahir Marvazi on China, the Turks, and India. Arabic text with an English translation and commentary by V. Minorsky ,1942. Journal of the Royal Asiatic Society.

Herberstein, S., & Major, R. H. (1852). Notes upon Russia : being a translation of the earliest account of that country, entitled Rerum Moscoviticarum commentarii. Printed for the Hakluyt Society.

T. Moriyasu, K. Suzuki, S. Saito, T. Tamura, and Bai Yudong, “Shineusu hibun yakuchu [Šine-Usu Inscription: Translation and Commentaries]”, Nairiku Ajia gengo no kenkyu [Studies on the Inner Asian Languages].

Muravʹev, Nikolaĭ Nikolaevich, 1794-1866. (1977). Journey to Khiva : through the Turkoman country. London :Oguz Press

Jeong, Choongwon, et al. "A dynamic 6,000-year genetic history of Eurasia’s Eastern Steppe." Cell (2020).

Lee, Joo-Yup, and Shuntu Kuang. "A Comparative Analysis of Chinese Historical Sources and y-dna Studies with Regard to the Early and Medieval Turkic Peoples". Inner Asia (2017).

Golden, Peter. "An introduction to the history of the Turkic peoples." Ethnogenesis and State-Formation in Medieval and Early Modern Eurasia and the Middle East (1992).

Golden, Peter. "The Ethnogonic Tales of the Türks." The Medieval History Journal (2018).

Yang, Xiao‐Min, et al. "Ancient genome of Empress Ashina reveals the Northeast Asian origin of Göktürk Khanate." Journal of Systematics & Evolution (2023).

Savelyev, Alexander, and Choongwon Jeong. "Early nomads of the Eastern Steppe and their tentative connections in the West." Evolutionary Human Sciences 2 (2020).

Yunusbayev, Bayazit et al. “The genetic legacy of the expansion of Turkic-speaking nomads across Eurasia.” PLoS genetics (2015).

Nasidze, Ivan, et al. "Testing hypotheses of language replacement in the Caucasus: evidence from the Y-chromosome." Human genetic (2003).

Aliev, Akper, et al. "Patrilineal and Matrilineal Genetic Diversity in Azerbaijan." Biomedical Statistics and Informatics 3.6 (2021).

Schönberg, Anna, et al. "High-throughput sequencing of complete human mtDNA genomes from the Caucasus and West Asia: high diversity and demographic inferences." European Journal of Human Genetics (2011).

Damgaard, Peter, et al. "137 ancient human genomes from across the Eurasian steppes." Nature (2018).

Guo, Yuxin et al. “Joint Genetic Analyses of Mitochondrial and Y-Chromosome Molecular Markers for a Population from Northwest China.” Genes vol. 11 (2020).

Song, Feng, et al. "Paternal genetic structure of Kyrgyz ethnic group in China revealed by high‐resolution Y‐chromosome STRs and SNPs." Electrophoresis (2021).

Mair Victor, H., and Cheng Fangyi. "The Relationship of the Early Turks with the Wusun." Central Eurasia in the Middle Ages: studies in honour of Peter B. Golden (2016).

Abdülkadir İnan. "Tarihte ve bugün şamanizm: materyaller ve araştırmalar." (1972).

Jean-Paul Roux. “Türklerin ve Moğolların Eski Dini”. (2002).

Bahaeddin Ögel. “Türk mitolojosi”, 1-ci cild. (1971).