ปฏิจจสมุปบาท ผัสสะคือจุดเริ่ม เวทนาจึงเกิด เข้าใจเหตุปัจจัยให้ชัด

Описание: ตอนที่ 1
เวทนาไม่เกิดลอย ๆ แต่เกิดเพราะผัสสะ การกระทบทั้งหกทางเป็นเหตุให้ความรู้สึกเกิด สุข ทุกข์ หรือเฉย ล้วนมีการกระทบมาก่อน
ตอนที่ 2
ผัสสะไม่เกิดลอย ๆ แต่ต้องอาศัยนามรูปเป็นปัจจัย เมื่อนามรูปมี การกระทบจึงเกิดได้ และเมื่อกระทบ เวทนาจึงเกิด
ตอนที่ 3
ผัสสะบางครั้งให้เวทนาแรง บางครั้งเบา เพราะนามรูปและสิ่งที่สะสมไว้ในใจต่างกัน ความจำและความกำหนดหมายมีผลต่อความหนักเบาของเวทนา
ตอนที่ 4
เมื่อเวทนาเกิด ใจเริ่มเคลื่อนไหว สุขทำให้เอนเอียงไปหา ทุกข์ทำให้เอนเอียงไปผลัก จุดนี้เป็นช่วงต่อสำคัญก่อนกระแสจะยาว
ตอนที่ 5
จากเวทนา ความอยากเริ่มก่อตัว ถ้าเวทนาไม่ถูกเห็น ความอยากจะตามทันที และเริ่มขยายเป็นการคิด การพูด การกระทำ
ตอนที่ 6
เวทนาเป็นฐานของความอยาก สุขนำไปสู่การอยากรักษา ทุกข์นำไปสู่การอยากกำจัด เฉยอาจนำไปสู่การอยากเติม
ตอนที่ 7
เมื่อความอยากเกิด การแสวงหาตามมา กระแสเริ่มยาวขึ้นจากจุดเล็ก ๆ ในใจ ก่อนจะกลายเป็นพฤติกรรมภายนอก
ตอนที่ 8
ความอยากที่ถูกตามซ้ำกลายเป็นความยึดถือ ความยึดไม่เกิดทันที แต่ก่อตัวจากการย้ำซ้ำหลายครั้ง
ตอนที่ 9
เมื่อมีความยึด การมองโลกเปลี่ยนไป ผัสสะครั้งใหม่จะไม่เริ่มจากศูนย์ แต่เริ่มจากฐานที่ยึดไว้แล้ว
ตอนที่ 10
ความยึดนำไปสู่การปกป้องและความขัดแย้ง ผัสสะเพียงเล็กน้อยอาจกลายเป็นเรื่องใหญ่ เพราะมีความยึดรองรับ
ตอนที่ 11
เมื่อกระแสหมุนซ้ำ ความคุ้นชินก่อตัว กลายเป็นรูปแบบการตอบสนองอัตโนมัติ จนดูเหมือนเป็นนิสัย
ตอนที่ 12
จุดที่ควรเห็นให้ทันคือช่วงเวทนาเพิ่งเกิด เพราะเป็นจุดที่ยังไม่ยาวไปถึงความอยากและความยึด
ตอนที่ 13
การเห็นเวทนาในชีวิตประจำวัน ไม่ใช่การหยุดโลก แต่คือการรู้ทันความรู้สึกสั้น ๆ ก่อนจะขยายเป็นเรื่อง
ตอนที่ 14
เมื่อเวทนาไม่ถูกตามซ้ำ กระแสจะสั้นลง สุขและทุกข์จะเปลี่ยนไปตามธรรมดา ไม่ถูกยืดด้วยความคิด
ตอนที่ 15
เมื่อกระแสสั้นลงบ่อย ๆ รูปแบบเดิมจะอ่อนกำลัง ความคุ้นชินที่เคยแรงจะค่อย ๆ เบา
ตอนที่ 16
เมื่อรูปแบบเดิมอ่อนลง การเห็นผัสสะจะชัดขึ้น ใจเริ่มเห็นช่วงก่อนการเอนเอียง
ตอนที่ 17
เมื่อเห็นลำดับเหตุชัด สุขและทุกข์ไม่พาไปไกล ความสงบเกิดจากการเห็นเหตุ ไม่ใช่การกดอารมณ์
ตอนที่ 18
เมื่อใจไม่ไหลตามเวทนา ความสัมพันธ์กับโลกเปลี่ยน การตอบสนองช้าลง ความขัดแย้งลดลง
ตอนที่ 19
เมื่อเห็นซ้ำ ๆ ความคุ้นชินใหม่เกิดขึ้น ใจเริ่มไม่รีบตามเวทนาเหมือนเดิม
ตอนที่ 20
สรุปหมวด: ผัสสะเป็นจุดเริ่ม เวทนาเป็นจุดที่มองเห็นได้ การไม่ตามเวทนาเป็นจุดที่ทำให้ทั้งกระแสเบาลง

แหล่งที่มา
เนื้อหาหมวดที่ 7 “เวทนา มีผัสสะเป็นปัจจัย”
เรียบเรียงอิงตามหลักเหตุปัจจัยในพระไตรปิฎก โดยเฉพาะตอนว่าด้วย
เพราะผัสสะเป็นปัจจัย จึงเกิดเวทนา
เพราะนามรูปเป็นปัจจัย จึงมีผัสสะ
อ้างอิงจาก
พระไตรปิฎก ฉบับภาษาไทย มหานิทานสูตร
พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย
บทสนทนาระหว่างพระผู้มีพระภาคกับพระอานนท์ที่ยกมาในเนื้อหา ใช้ถ้อยคำตามพระไตรปิฎก
หมายเหตุลิขสิทธิ์
เนื้อหาในชุดนี้เป็นการเรียบเรียงและขยายความจากพระไตรปิฎก
มิใช่การคัดลอกพระสูตรทั้งบทแบบคำต่อคำ
จัดทำเพื่อการศึกษาและเพื่อให้เข้าใจหลักเหตุปัจจัยได้ง่ายขึ้นในภาษาร่วมสมัย
ไม่มีเจตนาดัดแปลงคำตรัสในส่วนบทสนทนา
แฮชแท็ก
#พระไตรปิฎก
#มหานิทานสูตร
#เหตุปัจจัย
#ผัสสะ
#เวทนา
#ธรรมะเข้าใจง่าย
#ปฏิจจสมุปบาท
#สุตตันตปิฎก
#ธรรมะ
#ศึกษาธรรม