Sensacje XX wieku – Odcinek 52 "Operacja Odessa” (cz. 2)

Описание: Fragment 2 cześci odcinka programu telewizyjnego „Sensacje XX wieku” – Odcinek 52 „Operacja Odessa” (cz. 2) to druga i ostatnia część dwuczęściowego materiału z 2004 roku (pierwsza emisja: 15 marca 2004, reż. Adek Drabiński, prowadzący Bogusław Wołoszański). Część 1 (emisja 16 lutego 2004) oznaczana jest czasem jako odc. 51, a ta jako odc. 52 – choć w niektórych źródłach traktowane są jako jeden dłuższy odcinek podzielony.

Główne treści części 2

Odcinek skupia się na powojennych losach nazistowskich uciekinierów i mechanizmach, które pozwoliły im uniknąć kary:

Rozwinięcie „szczurzych szlaków” (ratlines) – ucieczki przez Austrię i Włochy do Rzymu, potem statkami do Ameryki Południowej (głównie Argentyna pod rządami Juana Peróna, który wydał wizy setkom nazistów).

Kluczowa rola Kościoła katolickiego – biskup Alois Hudal (rektor niemieckiego seminarium w Rzymie) wystawił setki fałszywych paszportów Czerwonego Krzyża; podobną pomoc świadczył chorwacki duchowny Krunoslav Draganović.

Szczegółowe biografie uciekinierów:

Adolf Eichmann – organizator „ostatecznego rozwiązania”, ukrywał się w Argentynie jako Ricardo Klement; porwany przez izraelski Mossad w 1960, proces i egzekucja w Jerozolimie.

Josef Mengele – eksperymenty w Auschwitz, uciekł do Argentyny, potem Paragwaju i Brazylii; utonął w 1979, nigdy nie schwytany.

Klaus Barbie – gestapowiec w Lyonie, tortury i deportacje; uciekł do Boliwii, wydany Francji w 1983, skazany na dożywocie.

Inni: Franz Stangl (komendant Treblinki), Walter Rauff (komórki gazowe), Erich Priebke, Aribert Heim itd.

Argentyna jako „raj” – Bariloche („mała Bawaria” w Andach) z osiedlonymi nazistami; Perón przyjmował ich za know-how wojskowy i przemysłowy.

Fundusze ODESSY – rzekome tajne konta ze zrabowanego złota (szwajcarskie banki, ukryte skarby).

Polowania: Simon Wiesenthal, „Centrum Dokumentacji Żydowskiej”, akcje Mossadu, procesy lat 60.–80.

Refleksja: wielu nazistów uniknęło kary dzięki zimnej wojnie (USA i ZSRR chroniły niektórych ex-nazistów jako specjalistów), a organizacja ODESSA w programie przedstawiona jako scentralizowana sieć SS (dziś historycy widzą ją raczej jako mit lub luźną sieć pomocy).

Odcinek ma ok. 60–65 minut, z rekonstrukcjami, archiwaliami i narracją Wołoszańskiego. Link do materiału    • Sensacje XX Wieku Odc.52 Operacja Odessa (...