Gün 1: Pulun Tarixi və Mahiyyəti

Описание: Pul Zaman və Pizza: 10.000 Bitcoin-in Dəyəri Nədir? Pulun Tarixi, Vaxtın Gücü və Qlobal İqtisadiyyat
Video Haqqında Qısa Məlumat:
Bu videoda, maliyyə savadlılığı kursunun ilk günündə, pulun fundamental mahiyyətinə, zamanın investisiyadakı gücünə və müasir iqtisadiyyatın necə işlədiyinə fokuslanırıq. Konseptləri Lazlonun 10.000 Bitcoin-i iki pizzaya dəyişdiyi və 15 il sonra bu Bitcoin-lərin dəyərinin 1 milyard dolları keçdiyi real hekayə üzərindən izah edirik
. Bu, kripto ekosistemində "Bitcoin pizza günü" kimi tanınan tarixi bir hadisədir
.

--------------------------------------------------------------------------------
Videoda Öyrənəcəksiniz:
1. Pulun Funksiyaları və Təkamülü:
• Pulun Əsas Funksiyaları: Pulun ticarəti asanlaşdıran üç əsas rolu: Mübadilə Vasitəsi (Medium of exchange), Dəyər Ölçüsü (Unit of account), və Dəyər Deposu (Store of value)
. Pul, barter sisteminin əsas problemi olan "istəklərin üst-üstə düşməsi" (Coincidence of Wants) zərurətini aradan qaldırır
.
• Əmtəə Pulundan Fiat Puluna Keçid: Əvvəllər qızıl kimi əmtəələr pulu dəstəkləyirdi. Lakin 1971-ci ildə Bretton Woods sistemi dağıldıqdan sonra
ABŞ dolları və digər pullar fiat valyutaya çevrildi, yəni heç bir əmtəə ilə dəstəklənmir, yalnız hökumət siyasətinə və cəmiyyətin qəbuluna əsaslanır
.
2. Kredit, Borc və İqtisadiyyatın Mexanizmi:
• Kreditin Gücü: İqtisadiyyatın sadə, mexaniki şəkildə işlədiyi və əsasən alıcı ilə satıcı arasındakı mübadilələrdən ibarət olduğu izah edilir
. Kredit pul kimi xərclənir və iki nəfərin razılığı ilə "yoxdan yarana bilər"
.
• Borc Sisteminin Əsası: Müasir iqtisadiyyatda borc (kredit) həm kreditorun aktivi, həm də borcalanın öhdəliyidir
. Ray Dalionun modelinə görə, borc sisteminin fəaliyyəti qısa və uzunmüddətli borc dövrləri ilə idarə olunur
.
3. Zamanın Qiyməti və 1 Trilyonluq Miras:
• Birləşmiş Faizin (Compound Interest) Gücü: Benjamin Franklinin 1000 sterlinq vəsiyyətini 200 il ərzində inkişaf etdirərək böyük bir məbləğə (müvafiq şəhərlər üçün 2 milyon və ya 5 milyon dollara) çevrilməsi sosial təcrübəsi ilə zamanın investisiya qərarında necə kritik olduğu göstərilir
. Nəzəri olaraq, 1000 dolların illik 5% faizlə 500 il ərzində 1 trilyon dolları keçməsi riyazi cəhətdən mümkündür
.
• Vizual Ölçü: 100 dollardan 1 trilyon dollara qədər olan məbləğlərin miqyasının təqdimatı, böyük rəqəmləri qavramağı asanlaşdırır
.
• Faydalı Məsləhət: Məsələ nə qədər qazandığınız deyil, nə qədər erkən başlayıb zamanla onu nə qədər böyütdüyünüzdür
.
4. Lokal Maliyyə Konteksti:
• Yerli bazarda aktual mövzular: Dolların rəsmi məzənnəsi
, Kapital bazarlarında yeniliklər, "İlin bankı" ABB oldu, Manat və Dollar əmanətlərinin sərfəlilik dərəcələri
. Bütün bu məlumatlar yerli iqtisadiyyatı izləmək üçün vacibdir.
• Maliyyə Savadlılığı fərdlərin gəlirlərini, əmanətlərini və investisiyalarını ağıllı şəkildə dəyərləndirmək bacarığı kimi təqdim olunur
--------------------------------------------------------------------------------
💡 Düşüncə Təcrübəsi (Tapşırıq):
1 trilyon dollar miras qalsaydı, bu paranın fəlakətə səbəb olmadan insanlığa daimi, ədalətli və davamlı bir dəyişiklik gətirməsi üçün hansı strategiyaları seçərdiniz: yoxsulluğu azaltmaq, təhsili yaymaq, elmi dəstəkləmək, yoxsa dayanıqlı sistemlər qurmaq
? Fikirlərinizi rəylərdə bizimlə bölüşün.

--------------------------------------------------------------------------------
Bu video NotebookLM süni intellekt vasitəsiylə hazırlanmışdır.
Kanala abunə olun və maliyyə savadlılığınızı artırın!