Phu Chinh dai than Le Trinh

Описание: Phó bảng Lê Trinh được xác định là người có nhiều công trạng lớn như tôn Duy Tân lên ngôi và cứu nhà cách mạng Phan Chu Trinh thoát án chém.
Nhiều nhà nghiên cứu cùng hàng chục tư liệu trong và ngoài nước gửi về tham gia hội thảo "Thân thế và sự nghiệp cụ phó bảng Lê Trinh nhân 100 năm ngày mất (1909 - 2009)", đã xác định thông tin trên về nhân vật lịch sử này.
Theo các tư liệu này, Lê Trinh tên đầy đủ là Lê Đăng Trinh, con trai trưởng của Lê Cảnh Chính, Binh bộ viên ngoại lang, hàm nhị phân dưới triều Minh Mạng quê ở xã Triệu Đông, Triệu Phong, Quảng Trị. Năm 20 - 25 tuổi, ông đỗ giải nguyên khoa thi Hương Cảnh Ngọ, năm Tự Đức 23; phó bảng khoa thi Hội Ất Hợi, năm Tự Đức 28.
Từ đó, ông bước vào quan trường và trải qua các triều vua Tự Đức, Kiến Phúc, Hàm Nghi, Đồng Khánh, giữ nhiều chức vụ ở hầu hết các Bộ: biên lý Bộ hộ, Bộ lại, tham tri Bộ hình và các Viên: Tham biên viên cơ mật, Chưởng ấn viên độ sát... Năm Thành Thái 10 (1899), ông cáo quan về phụng dưỡng mẹ già. Năm Thành Thái 15 (1903), ông được triệu về Kinh thụ phong Phụ chính đại thần, Lễ Bộ thượng thư sung Cơ mật đại thần. Năm Duy Tân 2 (1908), ông được phong chức Vinh Lộc đại phu, Hiệp biên đại học sĩ...
Nhà cách mạng Phan Châu Trinh từng được Lê Đăng Trinh cứu thoát khỏi án chém?
Từ khi trở thành Phụ chính đại thần, ông là người thay mặt triều đình Huế (cuối triều Thành Thái, đầu triều Duy Tân) thương thuyết với nhà cầm quyền Pháp. Trong giai đoạn đó, ông có một số quyết định có ảnh hưởng lớn đến vận mệnh đất nước. Cụ thể, năm 1907 người Pháp phế truất vua kế vị, Phụ chính đại thần Lê Trinh đã có tiếng nói quyết định trong việc tôn Duy Tân lên ngôi, giúp cho triều Nguyễn có thêm một ông vua yêu nước.
Năm 1908, Pháp bắt nhà cách mạng Phan Chu Trinh ở Hà Nội và di lý vào Huế giao cho Nam triều xử "trảm quyết" (chém ngay) về tội phản nghịch. Lúc đó, 2 phụ chính đại thần đầu triều là Lê Trinh và Cao Xuân Dục đã xử phúc khảo y án "trảm giam hậu" (giam trước chém sau) cứu Phan Chu Trinh thoát tội chết...
Tại Hội thảo, nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân khẳng định: "Cụ phó bảng Lê Trinh là người làm việc với giặc để có điều kiện giúp dân chống lại giặc". Hội thảo do Hội di sản Văn hóa Quảng Trị, gia tộc Lê Trinh tổ chức.