SÜMBÜL EFENDİ ( İstanbul Evliyaları - İstanbul Türbeleri )

Описание: #türbedelisi #türbe #sümbülefendi
Seslendiren: HAKAN BATUR
Sümbül Sinan Efendi Merzifon’da dünyaya gelmiştir asıl adı Yusuf Sinan’dır. Sümbül lakabı ona şeyhi Cemal-i Halveti tarafından verilmiştir ailesi hakkında bilgi yoktur. Hayatına dair bilinenlerin önemli bir kısmı, halifelerinden Yakub Efendi’nin oğlu Şeyh Yusuf Sinaneddin’in Menakıb-ı Şerif ve Tarikatname-i Piran adlı eserinde babasından naklen verdiği bilgilere dayanmaktadır. Sümbül Sinan ilköğrenimini memleketinde yaptıktan sonra İstanbul’a giderek medrese tahsiline başladı. Devrin tanınmış alimlerin den Efdalzade Hamidüddin’in talebesi ve ardından mülazımı oldu. Medrese tahsili sırasında tasavvuf aleyhtarı olarak bilinen Sümbül Sinan, bir arkadaşı vasıtasıyla tanıştığı Halvetiyye tarikatının ana kollarından Cemaliyye’nin piri Cemal-i Halveti’ye intisap ederek tasavvuf yoluna girdi. Üç yıl süren seyrüsüluk döneminden sonra hilafet aldı ve irşad göreviyle Mısır’a gönderildi. Koca Mustafa Paşa Dergahı’nda irşad faaliyetini sürdüren Cemal-i Halveti hacca gitmek amacıyla İstanbul’dan ayrılırken Sümbül Sinan’a haber gönderip kendisinin de hacca gelmesini istediğini bildirdi.
Cemal-i Halveti yolda vefat edince (1494) bu buluşma gerçekleşmedi. Sümbül Sinan, hac dönüşü şeyhinin vasiyeti gereği İstanbul’a dönerek kızı Safiye Hatun’la evlendi ve Koca Mustafa Paşa Dergahı’nda postnişin oldu. Bir rivayete göre Cemal-i Halveti hacca giderken onu İstanbul’a çağırıp kızıyla evlendirmiş, postuna oturttuktan sonra hacca gitmek için yola çıkmıştır.(1494) yılından vefatına kadar, kendi adıyla anılacak olan Koca Mustafa Paşa Dergahı’nda irşad faaliyetini sürdüren Sümbül Efendi cuma günleri Ayasofya ve Fatih camilerinde vaaz verdi, vaazların ardından dervişleriyle Halveti devranı icra etti. Yavuz Sultan Selim yaptırdığı caminin açılış merasimi sırasında vaaz etme görevini ona verdi. Bu onun padişah nezdindeki itibarını göstermektedir.
Sümbül Efendi’nin devran uygulaması ulema ve meşayih arasında tartışmalara sebep oldu. İstanbul kadısı Sarıgörez Nureddin Efendi’nin, devran zikri yapan dervişlerin yakalanıp cezalandırılması için bir şikayetname yazarak tasdik için Şeyhülislam Kemalpaşazade’ye gönderdiği, şeyhülislamın Sarıgörez’in şikayetnamesini tasdik ettiği, Sümbül Sinan’ın bu fetvayı önlemek için Kemalpaşazade’nin inanıp güvendiği Şeyh Yavsi Zaviyesi şeyhi Mehmed Efendi’yi devreye sokması üzerine şeyhülislamın fetvayı uygulamaktan vazgeçtiği kaydedilmektedir. Bu olaydan önce Sarıgörez ile Sümbül Efendi arasında bir münazara cereyan ettiği, şeyhin ilmi dirayeti ve manevi nüfuzu karşısında Sarıgörez’in yenilgiye uğradığı belirtilmektedir.

II. Bayezid, Yavuz Sultan Selim ve Kanuni Sultan Süleyman dönemlerini idrak eden Sümbül Efendi, (Eylül 1529) vefat etti. Cenaze namazı Fatih Camii’nde Kemalpaşazade tarafından kıldırıldı ve dergahının haziresine defnedildi. Türbesi İstanbul’un en önemli ziyaretgahlarından biridir. Ölümüne düşürülen birçok tarihten bazıları şunlardır: “Eyledi bostan-ı zühdün sümbülü me’vaya azm”; “Canına Sümbül Sinan’ın Fatiha”; “Üstad-ı aşk.” Hüseyin Vassaf, Şeyhülislam Kemalpaşazade’nin onun vefatı dolayısıyla söylediği tarih manzumesinin çini üzerine yazdırılıp türbeye konulduğunu belirtir ve, “Nur ola Sümbül Sinan’ın kabri hep” tarih mısrasıyla biten sekiz beyitlik bu manzumeyi eserine kaydeder. Sümbül Efendi’nin vefatından sonra yerine Merkez Efendi postnişin olmuş, Sümbül Efendi’ye nisbet edilen Sümbüliyye, Merkez Efendi ve diğer halifeleri tarafından yaygınlaştırılmıştır. Yakub Germiyani, Cem Şah Efendi, Akşehirli Cemal Efendi, Maksud Dede, Kefeli Alaeddin Ali, Çavdarlı Şeyh Ahmed Dede onun halifeleri arasında zikredilebilir.
türbede sümbül efendi den başka türbe girişinde sağ tarafta hattat ömer efendi ve serasker Mehmet rıza paşa da medfundur.