Yavər Kələntərli& Münəvvər Kələntərli

Описание: 5 fevral. Talışın dilbər gəlini - əfsanəvi xanəndə Yavər Kələntərli (26.03.1902-05.02.1979) və əziz rəfiqəsi, xalqımızın fəxarətli qızı, xanəndə-aktyor Münəvvər Kələntərlinin (21.12.1912-05.02.1963) Anım günləridir. Hər ikisinin ailə həyatı bir çox səbəblərdən uğursuz olsa da, ömrlərinin sonunacən şərafətli sənət və əxlaqlarına ləyaqətlə sadiq qaldılar! Yavər xanımın həyat yoldaşı olmuş Xudaverdi Şahbazbəy oğlu Kələntərlinin (02.02.1889-06.11.1956) 3 gün öncə doğum günü idi., - o da Azərbaycanın görkəmli alim və pedaqoqu olmuş, Kimya fənni üzrə azərbaycanca yazılmış ilk dərsliklərin müəllifidir. Ömrünün son gününəcən, ADPU-nin Umumi kimya kafedrasının professor-müdiri olmuşdur. Demək olar ki, ölkəmizin cəmi tanınmış kimyaçı-alimləri, o cümlədən, akademik Yusif Məmmədəliyev onun yetişdirmələri olmuşdur. İnşallah, yaxınlarda xalqımızın böyük Ziyalı Elitasını təşkil etmiş KƏLƏNTƏRLİ nəsli barədə geniş məqalə dərc etmək niyyətimiz var. Doğrusu, hələ tələbəlik illərimizdən (1976-1981) bu nəslə marağımız yalnız görkəmli sənətkarlarımız Haşım Kələntərli və Münəvvər Kələntərli ilə bağlı deyildi; həm də XX əsrin ilk sovet illərindən Lənkəran Qəza İcraiyyə Komitəsinin bir neçə il rəhbəri olmuş Mütəllim Kələntərlinin (1899-?) ilk təşəbbüsünün məhz “Talışı Tədqiq etmə cəmiyyəti”ni yaradıb, ona rəhbərlik etməsi idi. Məhz ilk günlərdən, Talışın maarifləndirilməsi, onun tarixininin, milli-mədəniyyətini tədqiq və təbliği onun sayəsində ortaya qoyulmuşdu. İnşallah, bu barədə də ətraflı yazmaq niyyətimiz var; Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, Talışın dilbər gəlini, Şamaxıdan Lənkərana gəlin köçmüş Yavər xanım ömrünün son gününəcən nəinki ərinin Kələntərli familyasını saxladı, həm də cəmi Kələntərli qohumlarına sədaqətli çıxdı, məhz onun sayəsində Həşim Kələntərli və bacısı Münəvvər Kələntərli Bakıya köçmüş, M.Maqomayev və Ü.Hacıbəyov tərəfindən yüksək səviyyədə qəbul edilmiş və irəli getmişlər. O vaxtlar Yavər xanımın və Sürəyya Qacarın Talış xalq mahnılarının ifası heç də yerli - Haşım Kələntərli, Cahan Talışinskaya, Həqiqət Rzayeva və d.-nin ifalarından geri qalmırdı. Bu barədə tanınmış filoloq-akademik Rəfail Hüseynov öz kitab və məqalələrində ətraflı yazmışdır. İnşallah, biz də davam edərik… Hələ Yavər xanımın Münəvvər xanımla birgə Talış yeməklərini necə professionallıqla hazırladıqlarını da demirik… Allah rəhmət etsin sizi, ey dünyadan köçmüş cəmi Kələntərlilər, qalanlarınıza isə Allahdan möhkəm cansağlığı və uzun ömr diləyirik. Bıjionən! Xıdo şıməni nığo bıkə!
PS. Aşağıda: Yavər Kələntərlinin “Halay” və Münəvvər Kələntərlinin (“Bəxtiyar” filmindən) ifasını ruhlarına ərməğan edirik…