Hanlar Hanı Cennet Mekan Abdülaziz Han (Belgesel)

Описание: 8 Şubat 1830… Eyüp Sarayı’nda II. Mahmûd ve Pertevniyâl Vâlide Sultân’ın çocukları Sultan Abdülaziz dünyaya geldi. Ela gözlü, beyaza yakın kumral tenli, keskin bakışlı, uzun boylu, geniş omuzluydu. Pehlivan kuvvetine sahip Abdülaziz Han aynı zamanda bestekâr, şair ve ressamdı. Hem güfte yazar hem de bunları bestelerdi. Saray bandosunu kaldırıp yerine Türk Musikisi saz heyetini kurdurmuştu. İngiltere ziyareti sırasında kendisini karşılayan İngiltere orkestrası bizzat kendisinin bestelediği marşı çalmıştı. Aynı zamanda iyi bir ressam olan Abdülaziz Han, Osmanlı donanmasına katılacak gemilerin planını bizzat kendisi çizmişti. Birkaç hatla meydana getirdiği şekli her ressam çizemezdi. Abdülaziz Han, Ermeni asıllı ünlü Rus ressam Ayvazovski ile birlikte bazı resimler tasarlamıştı. Rus ressam Sultan’ın sanat kabiliyetini şu sözlerle anlatıyordu:

“Ben, Sultan Abdülaziz’den resmettiğim tablolar karşılığında aldığım iyiliği hiç bir hükümdardan almadım. Fakat onun bende dünya hazineleriyle karşılığını veremeyeceğim bir anısı vardır ki yegâne övünç kaynağımdır. Bu bana sipariş etmiş oldukları bir sandal örneğidir ki kırmızı kalemle dört beş hattın çiziminden oluşur. Ben, ressamım, pek çok resim taslağı da gördüm. Ancak dünyada bir sandalın o duruşa has hâlini böyle dört çizgi ile başarıyla sergileyen hiçbir ressam düşünemiyorum.”

Türk, Arap ve Fars edebiyatlarını iyi bilen, çok iyi Fransızca konuşan ve aynı zamanda hattat olan Sultan Abdülaziz Han, şairleri ve ilim adamlarını korumuştur. Sultan Abdülaziz Han sanatçı kişiliğinin yanında spora da büyük ilgi duyuyordu. Ok atmayı, ata binmeyi, avlanmayı ve özellikle güreşmeyi çok severdi. Dönemin en iyi pehlivanları onun zamanında yetişmişti. Sultan Abdülaziz 1867’de çıktığı Avrupa seyahatine Arnavutoğlu Ali ve Kara İbo adlı pehlivanları da almıştı. İri cüsseleri ve gösterişli kıyafetleriyle her iki pehlivan da Paris ve Londra’da tüm dikkatleri üzerlerine çekmişti.

Sade bir hayat yaşayan Abdülaziz, veliahtlığındaki bu mazbut haliyle halkın sevgisini kazandı. Güçlü, sağlıklı ve gösterişli yapısı, halkın kendisine duyduğu güveni arttırmıştı. Ağabeyi Sultan Birinci Abdülmecid'in vefatı üzerine 25 Haziran 1861 günü tahta çıktığında 31 yaşındaydı.

Abdülaziz han tahta çıktığında 1 Temmuz 1861 tarihli imparatorluk belgesinde şunları söylemişti:

Hiçbir ayrım yapmaksızın, halkımın refahı için çalışacağım. Farklı dinler ve ırklardan olan halkımın mutluluğunu sağlamakta, aynı adalet, aynı ihtimam ve aynı sabrı göstereceğim. Allah’ın bize bahşettiği geniş kaynakların sürekli geliştirilmesi ve buna bağlı olarak, huzur ve refahımızın, hükümranlığım altında, sağlanması ve geniş topraklarımızın bağımsızlığı, her an düşüncelerimin konusu olacaktır. Tüm iyiliklerin kaynağı olan yüce Allah bizi korusun”.

Halkın büyük coşku gösterdiği çok dindar bir padişah olan Abdülaziz içki, sigara içmez, 5 vakit namazlarını titizlikle kılardı. Avrupa’ya gittiğinde abdest suyunu bile yanında götürmüştü. Medine'den gelen postaları Peygamberimiz (sav)'in kokusunu taşıdığı için ayakta karşılar, abdest almadan okumazdı. Şehit edildiği sırada, odasında Yusuf Suresi’ni okuyordu. Üzerinde Abdülaziz Han’ın kan izleri bulunan Kuran mushafı bugün Topkapı Sarayı’nda muhafaza ediliyor.

Sultan Abdülaziz tahta geçtiğinde imparatorluk ciddi bir dış borç içerisindeydi. Bu borçları kapatmak için Abdülaziz Han, saraydaki mücevherleri, değerli eşyaları ve elmasları sattı. Sarayın harcamalarını yarıya indirerek ciddi bir tasarruf yaptı. Eğitime çok önem veriyordu. Ticaret Hukuku’nu yeniden düzenlemiş, telgraf hatları kurdurmuş, posta teşkilatını yenilemiş, belediye teşkilatını kurmuştu. Haydarpaşa’dan Bağdat’a demiryolu döşenmesi onun zamanında başlamıştı. Tahta çıkışından itibaren 450 km. uzunluğundaki demiryollarını üç katına çıkardı ki bu vesileyle ticaret yaygınlaşmış, isyanların kısa sürede asker sevk edilerek bastırılması sağlanmıştı.

Abdülaziz Han Osmanlı ordusunun modernleşmesi ve güçlenmesi için önemli çalışmalar yapan, İslam Birliğini isteyen dindar bir padişahtı. Modern, aydınlanmacı, ilerlemeci Abdülaziz Han, kendi döneminde Osmanlı ordusunu dünyanın altıncı büyük ordusu haline getirdi. Haliç’teki tersanede devrin en büyük ve en modern gemileri inşa ediliyordu. Donanmaya ilk zırhlı savaş gemisini de katarak dünyanın en güçlü donanmalarından biri haline getirdi. Dönemin son model top ve tüfeklerini orduya kazandırdı.

Sultan Abdülaziz Han, hükümdarlığı süresince sık sık yurt içi ve yurtdışı geziler düzenledi. Bu gezilerde halkın büyük bir coşku ve sevgi gösterileriyle karşılanıyordu. Gittiği yerlerde halkın talepleri doğrultusunda ihtiyaçlarını karşılamış; yollar, hastane, hamam, köprü, mektep ve tahıl ambarları yaptırmıştı.

Hanlar Hanı Abdülaziz Han’ın ilk yurtdışı gezisi olan Mısır ziyareti 3 Nisan 1863 tarihinde başladı. İngiltere ve Fransa’nın Mısır üzerindeki planlarını etkisiz hale getirmek için Abdülaziz Han, gemiyle İskenderiye’ye doğru yola çıktı.