"Şah İsmayil Xətai" Metrosu Melodiyası 2

Описание: "Xətai"stansiyası
Bakı metropoliteninin yerləşdiyi geoloji şəraitə görə ən ağır və ən dərin stansiyasıdır. Buradan qatarlar yalnız “Cəfər Cabbarlı” stansiyasına hərəkət edir. Konseptual inkişaf sxeminə uyğun olaraq, gələcəkdə Yaşıl xəttin tamamlanması nəticəsində stansiya Yaşıl xəttin başlanğıc hissəsinə - "Nizami-Dərnəgül" sahəsinə birləşdiriləcək.
Azərbaycanın görkəmli dövlət xadimi, böyük sərkərdə, Səfəvilər dövlətinin banisi Şah İsmayıl Xətainin adı verilmiş stansiya Sovet dövründə “26 Bakı komissarları”nın liderlərindən olmuş Stepan Şaumyanın adını daşıyırdı.
Bakının Qaraşəhər adlandırılan mühüm neft emalı və digər sənaye müəssisələrinin cəmləşdiyi rayonda yerləşirdi. Hazırda burada "Ağ şəhər" layihəsi həyata keçirilir, ərazi paytaxtın ən müasir yaşayış-ticarət mərkəzlərindən birinə çevrilməkdədir.
Bir giriş-çıxışı olan stansiyanın memarlıq elementləri iləçevrilməkdədir.
Bir giriş-çıxışı olan stansiyanın memarlıq elementləri ilə zənginləşdirilmiş şəbəkələrin bəzədiyi ikimərtəbəli binanın fasadını "M" loqosu bəzəyirdi. Vestibül postvoset məkanının digər eynitipli stansiyaları kimi ağ daşdan deyil, əhəng daşından (travertin) inşa olunub. Bu əhəng daşı yaxşı cilanlanması və pardaxlanması ilə seçilir, həm də daha möhkəmdir. Qəhvəyi rəngə keçən qatı süd rəngli bu daş həm də baxımlılığı ilə göz oxşayır.
Stansiya pilonları ağır daşları xatırladırdı. O, ağ-çəhrayı rəngli mərmərlə üzlənmiş pilon divarları təxminən bir boy hündürlüyündə olmaqla qara zolaqla hörülmüşdü. Zalın çatma pərvazı milli naxışlı soffit elementli, döşəməsi isə tünd qırmızı rəngdə idi. Döşəmənin pardaxlanmış qranit üzlüyü tavan işıqlanması ilə həmahəng bir mənzərə yaradaraq, orta zalı sanki dərinləşdirib genişləndirirdi.
80-ci illərdə yenidənqurulma məqsədilə bağlanmış stansiyanın fəaliyyəti 1990-cı illərintəxminən bir boy hündürlüyündə olmaqla qara zolaqla hörülmüşdü. Zalın çatma pərvazı milli naxışlı soffit elementli, döşəməsi isə tünd qırmızı rəngdə idi. Döşəmənin pardaxlanmış qranit üzlüyü tavan işıqlanması ilə həmahəng bir mənzərə yaradaraq, orta zalı sanki dərinləşdirib genişləndirirdi.
80-ci illərdə yenidənqurulma məqsədilə bağlanmış stansiyanın fəaliyyəti 1990-cı illərin əvvəllərinin mürəkkəb siyasi və iqtisadi böhranlı dövrlərində dondurulmuşdu. Bunun nəticəsində stansiya yalnız biryollu sahə kimi istismara verildi və buradan yalnız bir istiqamətli məkik hərəkət təşkil edildi.
2008-ci ildə stansiyada geniş miqyaslı təmir işləri tamamlandı, eyni zamanda, “Cəfər Cabbarlı” stansiyasının daha bir yolu istismara verildi və "Cəfər Cabbarlı-Xətai" mənzili boyunca hər iki yolda məkik hərəkət açıldı. Bu isə iki stansiya arasında hərəkət intervalını xeyli aşağı saldı.
Yalnız "28 May-Cəfər Cabbarlı" keçid stansiyaları tam funksional olduqdan, Yaşıl və Qırmızı xətlər bir-birindən ayrıldıqdan sonra stansiya metropoliten nəqliyyatının infrastruktur prinsipləri ilə daha səmərəli fəaliyyətə başlayacaq.2014-cü ildə "Bakı Metropoliteni" QSC sədrinin əmri ilə bu yol mənzilində mərhələli geniş yenidənqurmaya başlanıldı. Birinci mərhələdə platformanın orta zalı, stansiya yolu və "Xətai-Cəfər Cabbarlı" mənzilinin müvafiq tunelində əsaslı təmir və yenidənqurma tədbirlərinə başlanıldı. Həmin müddətdə sərnişinlərin stansiyadan istifadə etməsinə məhdudiyyətlər qoyulmasa da, işlərin növbəti mərhələsində istismar müddətini başa vurmuş eskalatorların yenisi ilə əvəzlənməsi yalnız bir giriş-çıxışı olan stansiyanın bağlanması zərurətini yaratdı.
2018-ci il sentyabrın 27-də bağlanmış stansiya 2019-cu il sentyabrın 12-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin iştirakı ilə istifadəyə verildi.
Stansiyada “LT-2” tipli 3 eskalator sökülərək, Almaniyanın “Thyssen Krupp” şirkətinin istehsalı olan “Victoria Tube” tipli 4 yeni eskalator quraşdırılıb. Bu məqsədlə maili gediş, dartı kamerası 4 eskalatorun texnikiquraşdırma tələblərinə uyğunlaşdırılıb. Bununla sərnişinlərin enib-qalxma təhlükəsizliyinin, təxliyə imkanlarının və rahatlığının artırılması, xidmət səviyyəsinin daha da yüksəldilməsinə nail olunub.
Eskalatorların maşın zalı əsaslı təmir olunmaqla, yeni avadanlığın quraşdırılması üçün zəruri tədbirlər görülüb. Maili gediş boyunca tunelin çuqun geyimi korroziyadan təmizlənilib, axıntıların qarşısının alınması məqsədilə tədbirlər görülüb, korroziyadan mühafizə məqsədilə konstruksiyanın uzunömürlüyünü təmin edən keyfiyyətli boyalardan istifadə olunub. Həmçinin, maili gedişin yuxarı və aşağı hissələri, dəmir-beton konstruksiyaları təftiş olunaraq müvafiq tədbirlər görülməklə, gücləndirilib, suaxarlar bərpa edilib, dartı kamerasında axıntıların qarşısı alınıb, maili gedişin çətir örtüyü yenilənib. Xüsusi davamlı materialdan olan yeni çətir işıqlanma sistemi ilə birlikdə eskalatorların estetik görkəminitamamlayır. Eskalatorlara xidmət məqsədilə maşın zalından maili gediş boyunca yan hissələrdə yeni pilləkənlər quraşdırılıb. Stansiyanın yerləşdiyi ərazinin ağır geoloji mühiti nəzərə alınmaqla, təmir-bərpa zamanı etibarlı və davamlı materiallardan istifadə