1-10 Ocak 2026 Avrupa, Rusya, Batı Sibirya, Kafkasya bölgesi potansiyel kış fırtınası riski

Описание: 1-10 Ocak 2026 Avrupa, Rusya, Batı Sibirya, Kafkasya bölgesi potansiyel kış fırtınası riski
1) Avrupa (Batı, Orta, Doğu Avrupa)
2) Rusya (Batı, Orta, Doğu Rusya, Sibirya bölgesi)
3) Türkiye, Kafkasya, Azerbaycan bölgesi

Büyük Avrasya Atmosferik Ayrışmasının Sinoptik ve Stratejik Risk Değerlendirmesi: Kış Geçişi 2025-2026
Ocak 2026'nın ilk on gününü kapsayan atmosferik geçiş, küresel dolaşımda kritik bir yapısal kırılmayı temsil etmekte olup, profesyonel meteoroloji literatüründe giderek "Büyük Avrasya Hava Ayrışması" olarak tanımlanmaktadır. Bu dönem, kutup hava kütlelerinin Avrupa, Rusya ve Kafkasya'nın orta enlemlerine büyük ölçüde boşalması sonucu kutup gece jetinin temel mekanik arızasıyla karakterize edilir. 31 Aralık 2025 ile 10 Ocak 2026 arasındaki operasyonel pencere, bu atmosferik çatallanmanın zirve noktasıdır ve büyük bir Ani Stratosferik Isınma (SSW) olayının ardından stratosferik kutup girdabının felaket niteliğinde çökmesinin doğrudan bir sonucudur.
Gezegen Ölçeğindeki Etkenler ve Stratosferik Mekanik
2025-2026 kış sezonunun yapısal bütünlüğü, tropikal okyanus zorlaması ve yüksek enlem stratosferik dinamikleri arasındaki karmaşık etkileşimle belirlenir. Bu dönemde küresel iklim sistemi için birincil sınır koşulu, yavaş gelişen ve orta şiddette bir La Niña olayıdır; Niño-3.4 bölgesindeki deniz yüzeyi sıcaklık anomalileri -0,5°C ila -0,9°C eşiğine yakın seyreder. Küresel jet akımını katı bir konfigürasyona kilitleyen daha güçlü olayların aksine, bu zayıf La Niña, Madden-Julian Salınımı (MJO) ve Arktik Salınımı (AO) gibi daha kısa süreli atmosferik salınımlardan gelen müdahaleye karşı oldukça hassastır.
Ani Stratosferik Isınma ve Kutup Girdabı Çatallanması
Ocak 2026 başlarındaki tehlikeli koşulların katalizörü, Kasım 2025 sonlarında başlayan ve 10mb seviyesinde (yaklaşık 30 kilometre yükseklik) rüzgarın tamamen tersine dönmesine neden olan büyük bir ani stratosferik ısınma (SSW) olayıdır. Bu rüzgar tersine dönmesi, tipik olarak soğuğu "koruyucu" görevi gören ve onu kutup bölgelerine hapseden kutup girdabının temel bir başarısızlığını işaret eder. SSW olayı, orta stratosferde büyük bir yüksek basınç anomalisi veya "karşı girdap" oluşturdu; bu da kutup girdabını sıkıştırıp deforme ederek tam bir yapısal çatallanmaya, iki ayrı çekirdeğe ayrılmasına neden oldu.
Stratosfer ve troposfer arasındaki dikey bağlantı, bu değişikliklerin yaklaşık iki ila üç haftalık bir gecikmeyle aşırı yüzey hava olayları olarak ortaya çıkmasını sağlar ve en yüksek yüzey etkisinin tam olarak 27 Aralık 2025 ile 4 Ocak 2026 arasında gerçekleşmesini, etkilerinin ise 10 Ocak'a kadar devam etmesini sağlar. Stratosferik toparlanma aşamasının analizi, girdabın Ocak ayı başlarında daha güçlü, daha dairesel bir faza girerken, alt troposferik "kollarının" kıtalar üzerinde yer değiştirmeye devam ettiğini ve yüzey hava modellerini belirlemeye devam ettiğini göstermektedir.

Avrupa: Bölgesel Tehlike Profilleri ve Fırtına Riskleri
Avrupa, Ocak 2026 başlarında, batıda yüksek enerjili deniz fırtınaları ve doğuda yerleşik Sibirya-Arktik soğuğu ile karakterize edilen çift tehditli bir ortamla karşı karşıyadır. Grönland üzerindeki güçlü bir yüksek basınç anomalisinin varlığı, kuzey yönlü bir akışa olanak tanıyarak ayın ilk yarısında daha soğuk sıcaklıklar potansiyelini korur.
Batı Avrupa: Johannes Fırtınası ve Denizdeki Volatilite
Birleşik Krallık, İrlanda ve İskandinav bölgesi de dahil olmak üzere Batı Avrupa, Atlantik kaynaklı sistemlerin etkisi altındadır. Aralık ayı sonlarında İskandinav bölgesini geçen Johannes Fırtınası, Ocak ayı başlarında beklenen volatil koşulların habercisi oldu. İrlanda'da, Yeni Yıl Günü civarında soğuk Arktik havasının "kapılarının" açılması ve korunaklı vadilerde ve kar alanlarında sıcaklıkların -10°C'ye kadar düşmesi bekleniyor.
Met Eireann ve diğer bölgesel tahminciler, ülkenin kuzey sınırında "yıkıcı kar yağışı" riskine dikkat çekti ve 6 Ocak'a kadar gök gürültülü kış sağanaklarının mümkün olduğunu belirtti. Batı Avrupa'daki birincil risk, hızlı geçişlerin yoğunluğudur; aşırı soğuk dönemlerin, Atlantik'ten gelen daha ılıman, nem yüklü akımlara hızlı geçişlerle kesintiye uğradığı bir "hava kırbacı"dır.

Atmosferik Sürücü Teknik Durumu (Ocak 2026) Yüzey Etki Profili
Stratosferik Kutup Girdabı Yapısal Bölünme / Çatallanma Soğuk Arktik Patlamaları
Ani Stratosferik Isınma Rüzgar Tersine Dönmesi (Doğuya Doğru) Yüksek Enlem Engellemesi (HLB)
Arktik Salınımı (AO) Güçlü Negatif Zayıflamış Jet Akımı / Soğuk Hava Salınımı
ENSO Fazı Zayıf La Niña (%71 Olasılık) Kuzeye Doğru Jet Akımı / Fırtına Sıklığı
Kuzey Atlantik Salınımı Beklenen Negatif Eğilim Grönland Engellemesi / Avrupa Soğuk Oluk