MERYEM XAN "Kürt Müziğin Divası, Kürtlerin Sultanı Olarak Bilinen Dengbej Meryem Xan Kimdir?"

Описание: #ünlüler #magazin #haber #gündem #eskiler #nostalji #tarihi #sondakika #kürtçe #kurti #müzik
Meryem Han... Kimilerine göre kürt müziğinin divası kimilerine göreyse kürt sultanı o. Ona ne denirse densin sesi ve duruşuyla kültürümüze renk hayatımıza anlam kattı tartışılmaz bir gerçekti. Hayatını şarkılara adadığı gibi kürt müziğini ilk kez kaydeden ve dünyaya yayan isimdi. Ayrıca Vatanından uzakta çilelerle ölen bir dengbejdi. Böbrek hastalığından hastaneye yatsa da doktorlar çare bulamamıştı. Defalarca ameliyat olmuş gözlerini açamamıştı. Ama yıllar sonra bir gerçek ortaya çıkıyor ve kızı Elmaz Han Şöyle anlatıyor onun ölümünü: O yıllarda meryem han çok üzgündü. Yalnızdı. Kimsenin yanına gelmesini istemiyordu. Doktoru ona üzüntünü at mutlu ol dedi. Ancak o sürekli yalnız kalmak istiyordu. Hastanede bile öyle istedi. Bir gün yahudi bir doktorlar tartıştı. Doktor meryem han a sert bir tokat attı. meryem hanın dikişleri açıldığı gibi şiddetli bir kanama başladı. İşte o gün o anlarda öldü meryem han. Bu hikayemizde dengbej divalarının bile önünde saygıyla eğildiği harika ve asil bir sesi anlatacağım sizlere. 1. dünya savaşından günümüze kadar sesini bizlere ulaştıran savaşçı bir kadının tüm türkiye ye sanatıyla kişiliğiyle örnek oluşunun hikayesi bu... Ayrıca usta yazar hurşit baran mendeş onun hayatını kaleme alıp detaylarıyla anlattı. Vaktiniz olursa okumanızı tavisye ederim.(kapak) Kürtçe şarkıları kaydeden ilka kadın olarak bilinen ve etkileyici sesinden dolayı siltana kurda ismiyle anılan meryem xan, 1904 yılında şırnak’ın dergul köyünde dünyaya gelir. Ancak hurşit baran onun şırnak ın güçlükonak ilçesine bağlu kerver köyünde doğup büyüdüğünü söyler.
Dengbej kültürüyle büyüdüğü gibi ailesi de çok değeler verir bu kültüre. Yaşamının başlangıcında düdnyamızın bütün yönleriyle darmadağın olduğuna şahir oluyord. Meryem 10 yaşındayken 1. dünya savaşı başlar. O yıllarda osmanlı da dağılmanın eşiğindedir. Hem toplumsak hem de siyasal göçler yaşanmaktaydı devlet içinde. Bunların içinde meryem han ın ailesi de vardır. ölgede isyanların, Ermeni ve Süryani katliamlarının ve sürgünlerin yaşandığı bu dönemde tüm aile suriye ye göç eder. Bu göçün ardından meryem han Kürt dili, edebiyatı ve siyasetine katkılarıyla Kürt tarihinde önemli bir yere sahip olan Bedirxan ailesiyle tanışır. Meryem Xan bu dönemde divanlarda şarkı söylemektedir ve yıllar sonra bedirhan ailesinden mehmet bedirhan ile dünya evine girer. Mehmet bey ile dünya evine girdiği için mutlu olsa da üzüntüleri de vardır çünkü eşi meryem in divanlarda şarkı söylemesine izin vermez.  Meryem Xan, “Şarkı söylemeden yaşayamam. Kanımda sanat ve şarkılar var” diyerek ikna etmeye çalışsa da başarılı olamaz. Bedirxan, “Ya aşık olduğunu söylediğin ben ya da sanat” diyerek Meryem Xan’ı bir tercihe zorlar ve Meryem Xan da “Ben sanatsız yaşayamam. Sanatsız yaşarsam ölürüm” diyerek bu ilişkiyi bitirme kararı alır. Bu hüzünlü aşkın bitişinden sonra meryem han mehmete olan aşkını mihemedo roni şarkısıyla anlatır. Öte yandan Hurşit Baran Mendeş’in, Meryem Xan’ın akrabalarından aldığı bilgiye göre ise Meryem Xan, Bedirxan ailesinde kimse ile evlenmedi. Meryem Xan ilk evliliğini Kerboran’ın Zivîng köyünden Halil İnan isimli bir gençle yapar. Ama Ayrıklık nedeni aynıdır. Halil İnan da Meryem Xan’ın kilam söylemesine karşı çıkar. Bazı kaynaklara göre Musul’da bir pilotla tanışır ve onunla bir evlilik yapar. Bu pilot kaza sonucu yaşamını yitirdiği için evliklik biter. Meryem Han 25 yaşına geldiğinde dicle nehrin üzerinden onu seven birinin desteğiyle musul a gider. Birkaç yıl musulda kaldıktan sonra ingiliz bir grunun bağdat a geldiğini ve dengbej leri seslerini kaydettiğini öğrenir. Bağdata doğru yola çıkmak ister ama hiç kolay olmaz. Ayrılık burada da ayıplandığı için kendisini kimseye tanıştırmaz. Amacı gidip sesini kaydetmektir. Ancak Bağdat’a gitme isteği bizim de öğrenemediğimiz nedenlerden ötürü gecikir. Bu yıllar içinde ev ve tarla işlerini yapar. Ancak halk içindeki saygınlığı bir dirhem olsun azalmaz. Sürekli göz yaşı döker, büyüdüğü Dêrgol üzerine şarkılar söyler tek başına. Eşini kendisinden ayıran yanlış fikir ve artık şarkıların sadece hüzün akması, onun içinde sürekli onu acıtan bir sızı olur.
 Sonunda bağdata vardığında burada elmas isimli bir hemşehrisinin evinde kalır. Bağdatta mihemed arif cizrawi, hasan cizravi, nesrin şirnexi, ve said axaye ciziri ile tanışır. Bu plağın ismi dayıka cemal dir. meryem xan, meryem xan dengbej, meryem xan bave koroxli, dengbej meryem xan,
meryem xan heli delal, meryem xan daye, meryem han, meryem han kürtçe şarkı, meryem xan dengbej, meryem xan şarkıları, meryem han kanal, bas yawza warband maryam, ayşe şan, ayşe şan şarkıları, eski şarkılar, kürtçe şarkılar, aşiret şarkıları, aşiret düğünleri, aşiret oyunları, kürtler, kürtlerin tarihi, haber, gündem, son dakika,
#meryemxan #ayşeşan #tarih