16.03.2026ж. ҒҰМАР ҚАРАШ – ҰЛТ РУХАНИЯТЫНЫҢ ЖЕТЕКШІСІ

Описание: Батыс Қазақстан облыстық тарихи-өлкетану музейінің ұйымдастыруымен көрнекті ақын, ойшыл-философ, ағартушы, ғұлама-ахун Ғұмар Қараштың (1874–1921) есімін ұлықтауға арналған «Ғұмар Қараш – Ұлт руханиятының жетекшісі» атты көрменің ашылу салтанаты өтті. Аталмыш шара «Қазақстан» газетінің алғашқы нөмірі жарық көргеніне 115 жыл толуына орай ұйымдастырылды.
Көрменің басты мақсаты – музей қорында сақталған Ғұмар Қараштың өмір жолы мен тарихи орнын айғақтайтын архивтік құжаттар мен құнды жәдігерлерді көпшілікке ұсыну, сондай-ақ өскелең ұрпақты ұлттық құндылықтарды құрметтеуге, отансүйгіштікке тәрбиелеу.
Көрме музейдің 2-қабатындағы көрме залында орналастырылып, экспозицияға ақынның фотосуреттері, шежіресі, өмірбаяны, медреседе алған білімі мен ұстаздары туралы мәліметтер, қоғамдық-саяси қызметіне қатысты деректер, мұрағаттық құжаттар және түпнұсқа еңбектері қойылды. Бұл материалдар арқылы келушілер ХХ ғасыр басындағы қазақ қоғамының рухани және саяси өмірімен кеңінен танысу мүмкіндігіне ие болды.
Шара барысында жүргізуші экскурсовод Нұрзада Байтұрсынова қонақтарды қарсы алып, көрменің маңыздылығына тоқталды. Ол ХХ ғасырдың басында қазақ қоғамында ерекше рөл атқарған «Қазақстан» газетінің тарихына қысқаша шолу жасап, оның 1911–1913 жылдар аралығында қазақ, орыс және татар тілдерінде жарық көріп, қоғамдағы өзекті мәселелерді көтергенін атап өтті. Көрермендер назарына осы басылымға арналған деректі фильм ұсынылды.
Келесі кезекте сөз Батыс Қазақстан облысының мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасы басшысының орынбасары Медхат Мұсаұлына беріліп, ол жиналған қауымды Көрісу күнімен құттықтап, көрменің рухани маңызын атап өтті.
Шара барысында Ғұмар Қараш шығармашылығындағы Наурыз тақырыбы да кеңінен қозғалды. Ақынның жаңару мен бірлікті дәріптейтін өлең жолдары оқылып, ұлттық рухтың мәні айшықталды.
Музей директоры Жантас Нәбиоллаұлы өз сөзінде көрмені ұйымдастыруға атсалысқан қызметкерлерге алғыс білдіріп, Ғұмар Қараш еңбектерінің тарихтағы тағдыры, оның ішінде белгілі кезеңдерде шығармаларына қатысты қабылданған шешімдер жөнінде тоқталды. Сонымен қатар, ақынның «Өрнек» кітабынан үзінді келтіріп, оның идеялық мұрасының маңызын атап өтті.
Шара аясында Ғұмар Қараштың шәкірті Ахмади Есқалиевтың қолжазба дәптерін музей қорына табыстаған Болат Ахмадиұлы Есқалиев сөз сөйлеп, тарихи мұраның маңыздылығына тоқталды.
Көрменің мазмұнын толықтыра түскен маңызды бөлімдердің бірі – облыстық «Ғұмар Қараш оқулары» байқауы жеңімпаздарының поэзиялық орындаулары болды. Қаныш Сәтбаев атындағы мектеп-гимназияның 11-сынып оқушылары мен аудандық мектептен тыс жұмыс орталығының тәрбиеленушілері ақын шығармаларын мәнерлеп оқып, көрерменге ерекше әсер сыйлады.
Жалпы, іс-шара барысында Ғұмар Қараштың тұлғасы тек тарихи кейіпкер ретінде ғана емес, ұлттың рухани тірегі, ағартушылық пен азаттық идеясын насихаттаушы ретінде кеңінен ашылды. Оның «Көзіңді аш, қазақ баласы!» деген үндеуі бүгінгі күні де өзектілігін жоғалтпағаны атап өтілді.
Көрменің ашылуына арнайы шақырылған қонақтар қатарында музей саласының қайраткері Сара Есқайырқызы, М.Ықсанов атындағы қоғамдық қордың төрағасы Асқар Қабдолұлы, ҚР Жазушылар одағы БҚО филиалының төрайымы Дариға Ғазезқызы, педагогика ғылымдарының докторы Светлана Меңдіғалиқызы, публицист-өлкетанушы Нұрлан Қуанышұлы қатысып, көрме туралы өз пікірлерін білдірді. Қонақтар көрменің жоғары деңгейде ұйымдастырылғанын атап өтіп, мұндай рухани жобаларды кеңінен насихаттау қажеттігін жеткізді.
Шара соңында келушілер музей қоры негізінде жасақталған экспозициялық көрмені тамашалап, экскурсияға қатысты.
Бұл көрме – өткен мен бүгінді байланыстыратын маңызды рухани көпір. Ғұмар Қараш сынды ұлы тұлғалардың мұрасын танып-білу арқылы ұлттық сананы жаңғыртып, болашаққа сеніммен қадам басуға болады.