AT MARTIN GJOKA Simfoni 1919 ® TRABOINI FILM

Описание: ATE MARTIN GJOKA - KRIJUES I SIMFONISE DHE I OPERAS SE PARE SHQIPTARE

Kam pare ne lulishten para vllezerve Frasheri ne Tirane qe "Kuq e zinjte" e politikes qe kishin vene ca tabela e otot e 101 personaliteteve te shekullit shqiptar. Thashe mos shoh gjekundi portretin e Martin Gjokes kompozitorit themelues te muzikesh sinfonike shqiptare dhe i operas se pare shqiptare si dhe mesuesi i plejades se muzikanteve shqiptare qe dominuan gjysem shekullin qe shkoi, por jo nuk e pashe. Kish gjetur dikushi edhe ndonje emer pak te njohur, diku andej nga nahija vet, por Martin Gjoken jo. A thua se nuk merr vesh njeri fare nga muzika apo se nuk e di se ne kulturat kombetare, kombet mburren me se shumti per poetet dhe muzikantet e vet para se atyre qe kane kenduar me dyfek e jo se dyfeku nuk ka bere pune per kombin, por forca e shpirtit gjithmone e dominon forcen fizike dhe eshte me jetegjate ne histori. Pse nuk e bejne kete muzikant te madh Nderi i Kombit. Apo e kane bere e une nuk e di!!!
Eh kjo bote e marre ku jetojme - nuk njeh as vetveten.

Po le te themi dy fjale kush eshte Martin Gjoka? I lindur 20 prill 1890 Tivar, bir i kapitenit te portit Filip Gjoka. Ne moshen15 vjecare vjen ne shkollen e Franceskaneve ne Shkoder ku drejtor ishte Ate Gjergj Fishta. 18 vjecar u dergua ne qytetin e Moxartit Salzburg te Austrise ku studioj filosofi e teologji, por pasioni i tij per muziken e shty qe te ndiqte edhe mesimet muzikore ne Institutin e Profesorit me fame Hartman. Kthehet ne Shkoder pak para shpalljes se Pavaresise dhe jep mesime ne Kolegjin e Fretenve. ne 1922 krijon orkestren "Illyricum" me te cilen do te fitonte konkursin kombetar muzikor ne vitin 1930. Ate martin Gjoka jepte koncerte neper shoqerite kulturore te Shkodres, shume te zhvilluara ne ate kohe.
krijoj ne zhanre te ndryshme muzikore, polifonike dhe korale, krijoj opera dhe simfoni si dhe nje numer kengesh epike dhe lirike.
Ishte ai qe hapi i pari shtegun e artit muzikor shqiptar, krijuesit i të parës simfoni shqiptare "Dy lule në vorr të Skanderbegut" (1919) si dhe krijuesi i operas shqiptare "Juda Makabe" me libret të Gjergj Fishtës kompozuar në vitin 1917. Fale punes se Ate martin Gjokes dhe muzikanteve te tjere natyrisht Shkodra u be qendra me e rendesishme e jetes muzikore ne Shqiperi dhe djepi ku kane lindur talente te medha.
Për 50 vjet është thënë se opera e parë është krijuar në kohë të Partisë, por e verteta është ndryshe. Madje shumë prej pjesëve muzikore apo këngëve të Martin Gjokës se ndaluar, kanë arrit të futën në repertore pa emrin e tij.
E kemi "takue" të madhin At M. Gjoka, tek filmi "Skënderbeu", ku kompozitori Ç. Zadeja, shfrytëzon me mjeshtri temën e këngës së Gjokës "Kenkan mbushun malet me borë".
At Martin Gjoka edhe pse vdiq në moshën 50-të vjeçare nga nje atak ne zemer, në moshën më prodhimtare për një kompozitor, na ka lënë një pasuri të madhe muzikore në të gjitha gjinitë.
Simfonia që paraqitet në këtë film është ekzekutuar nga Orkestra e Operas nën drejtimin e Eno Koços në vitin 1986. Nje pune pasionante per nxjerrjen ne drite te vepres se ketij kompozitori ka bere me librin e vet Robert Prennushit mbi jeten e vepren e i Ate Martin Gjoka OFM.
Motivi i huazuar nga At Martin Gjoka ne filmin Skenderbeu nuk eshte veshtire te dallohet. Eshte marre nga kenga "Kenkan mbushun malet me bore". Por Martin Gjoka ishte i ndaluar thjeshte se qe prift ndaj atehere u tha se eshte shfrytezuar nje kenge popullore, vetem e vetem qe te mos dilte emri i me te madhit muzikant shqiptar, ai qe i hapi shtigjet e artit muzikor klasik ne Shqiperi, ai qe mesoi ne shkolle e ngjalli pasionin per muziken tek plejada e muzikanteve te mevonshem si Cesk Zadej, Tish Daija, Tonin Harapi, Simon Gjoni, Abdulla Grimci, Pjeter Dungu, Gjon Kapidani e tjere.
Muzika e filmit Skenderbeu eshte vertete nje mrekulli ne te cilen kane shkrire talentin e tyre dy artiste te medhej mesues e nxenes: At Martin Gjoka e Çesk Zadeja.

KOLEC TRABOINI
6 janar 2014

Ne kete link keni nje vidiomontazh me sinfonin e Ate Martin Gjokes OFM"Dy lule mbi vorr te Skanderbegut" kompozuar ne 1919.
   • AT MARTIN GJOKA Simfoni 1919 ® TRABOINI FILM