Od somy do samadhi: joga, Wedy i neurobiologia świadomości | Dr Nina Budziszewska

Описание: W tym wykładzie analizuję pochodzenie i sens zmienionych stanów świadomości w jodze – od najstarszych śladów Cywilizacja Doliny Indusu, przez świat Wed i rytuał somy, aż po system jogi opisany przez Patańdźali.

Punktem wyjścia jest porównanie dwóch historycznych „wektorów” generowania zmienionych stanów świadomości:
– auszadhi / soma (substancje i rytuał),
– praktyki jogiczne, w szczególności pranajama oraz procesy określane jako antaranga-joga (dharana–dhjana–samadhi).
Kluczowym momentem analizy jest Jogasutra 4.1, gdzie wskazane zostają różne źródła siddhi, a samadhi ukazane jest jako centralny mechanizm transformacji świadomości.

W drugiej części łączę źródła klasyczne z neuronauką. Omawiam wyniki badań fMRI publikowane w PubMed, pokazujące, że u doświadczonych praktyków medytacji dochodzi do obniżenia aktywności i zmiany łączności funkcjonalnej sieci DMN (Default Mode Network) – struktury związanej z narracją o sobie, mind-wanderingiem i ruminacją.

W tym kontekście wyjaśniam, jak praktyki pranajamy i medytacji mogą wyciszać samonapędzające się ćitta-writti, prowadząc do doświadczeń opisywanych w tradycjach jogi jako czasowe rozpuszczenie granic ego – bez uciekania się do ezoterycznych interpretacji.
Ten materiał jest skierowany do osób zainteresowanych filozofią jogi, pranajamą, medytacją, neuronauką oraz rzetelnym dialogiem między tradycją a współczesną wiedzą.

Bibliografia:
✅Joanna Jurewicz „Wędrówka za przestrzenią. Wybrane hymny Rygwedy (Elipsa, 2013)
✅ Nina Budziszewska „Cywilizacja Doliny Indusu i Wedy” (Filozofuj, 2/2015)
✅”Co ma soma?” (rozmowa z prof. Joanną Jurewicz, Polityka, 2.2026)
✅Michael Pollan „Jak zmienić swój umysł” (2021, szczególnie s. 310-388)
✅Garrison et al., „Meditation leads to reduced default mode network activity beyond an active task” (Cogn Affect Behav Neurosci, 2015, 15[3])
✅Brewer et al., „Meditation experience is associated with differences in default mode network activity and connectivity” (PNAS, 2011 [108])

‼️Nagranie powstało pierwotnie jako piątkowy live na moim Instagramie (  / dr_nina_budziszewska  . Zapraszam do subskrypcji mojego Instagrama i udziału w kolejnych rozmach na żywo.

---------
🔥Jeśli chcesz uczyć antarangajogi odpowiedzialnie — pracy z oddechem i umysłem, z jasnymi granicami i etyką, dołącz do kursu nauczycielskiego antarangajogi: https://atelierjogi.com/produkt/antar...