የውጭ ርዕዮተ-ዓለሞች የኢትዮጵያን አእምሮ እንዴት "እንደገፉት" (Displacement of the mind) @Ethiopianheartsforpeace

Описание: አድርጎ ያቆየን።

የኢትዮጵያን የፖለቲካ ሥርዓት መዋቅራዊ ውድቀቶች ለመተንተን፣ ከውጭ የገቡ ርዕዮተ-ዓለሞች—ዲሞክራሲ፣ ማርክሲዝም እና መደመር—ከሀገሪቱ ስር ከሰደዱ ብሔር-ተኮር፣ ተቋማዊ እና ኢኮኖሚያዊ እውነታዎች ጋር እንዴት ሲጋጩ እንደቆዩ መመርመርን ይጠይቃል።

ኢትዮጵያ በ1983 እና በ2010 ዓ.ም የዲሞክራሲ ሽግግር ለማድረግ ብትሞክርም፣ በተለያዩ መዋቅራዊ መሰናክሎች ምክንያት ሳይሳካ ቀርቷል፦

ደካማ ተቋማት፦ ሀገሪቱ ነፃ የፍትህ አካላት እና ገለልተኛ የምርጫ አስፈፃሚ ተቋማት የሏትም። እንደ ኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ያሉ ተቋማት በታሪካቸው በገዥው ፓርቲ ተጽዕኖ ሥር መቆየታቸው የሕዝብን እምነት አዳክሟል።

የኃይል ፖለቲካ ባሕል፦ ኢትዮጵያ ልዩነቶችን በውይይት ከመፍታት ይልቅ በጉልበት የመጨፍለቅ እና የጦር መሣሪያን እንደ ዋና የፖለቲካ መሣሪያ የመጠቀም ረጅም ታሪክ አላት።

የብሔር ፖለቲካ መክረር፦ ዲሞክራሲ የጋራ ስምምነትን (National Consensus) ይፈልጋል። ነገር ግን የብሔር ብሔረሰቦች ፖለቲካ ተቃዋሚዎችን ከመከፋፈሉም በላይ ለአገራዊ ዲሞክራሲያዊ ራዕይ እንቅፋት ሆኗል።

2. የማርክሲዝም ዕይታ ለምን ከሸፈ?

ከ1966ቱ አብዮት በኋላ በደርግ ዘመን የነገሠው የማርክሲዝም-ሌኒኒዝም ርዕዮተ-ዓለም ከኢትዮጵያ ነባራዊ ሁኔታ ጋር ያልተገጣጠመ "ባዕድ ሥርዓት" ነበር፦

ከመሬት ያልረገጠ ምኞት፦ ማርክሲዝም በኢትዮጵያ የተመራው በሰፊው የሠራተኛ ወይም የገበሬ ክፍል ሳይሆን፣ ጥቂት በተማሩ የከተማ ወጣቶች እና በወታደራዊ መኮንኖች ነበር።

የኢኮኖሚ ውድቀት፦ ማዕከላዊ የኢኮኖሚ አስተዳደር በ1970ዎቹ አጋማሽ ለተከሰተው አስከፊ ረሃብ እና ግብርናውን ማዘመን አለመቻሉ ዋነኛ ምክንያት ነበር።

ከባሕል ጋር መጋጨት፦ የማርክሲስት መደብ ትግል ትርክት ገና ካፒታሊዝም ባልዳበረባት እና በሃይማኖታዊ እሴቶች በታነጸችው ኢትዮጵያ ውስጥ በግዳጅ እንዲሰርጽ መደረጉ ማህበራዊ ቀውስ አስከትሏል።

3. "መደመር" ለምን ውጤታማ መሆን አቃተው?

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ በ2010 ዓ.ም ይዘውት የመጡት "መደመር" ሀገሪቱን ያቀናጃል ተብሎ ተስፋ ቢጣልበትም፣ በአሁኑ ወቅት ከፍተኛ ትችት እየቀረበበት ይገኛል፦

ረቂቅ እንጂ ተጨባጭ አለመሆኑ፦ ተቺዎች እንደሚሉት መደመር በንድፈ-ሃሳብ ደረጃ ማራኪ ቢሆንም፣ እንደ ብሔር ተኮር ፌዴራሊዝም እና የክልሎች የራስን ዕድል በራስ የመወሰን ጥያቄ ላሉት ተጨባጭ ችግሮች ግልጽ መፍትሄ መስጠት አልቻለም።

ሥልጣንን የማከማቸት ጥርጣሬ፦ ብዙ ወገኖች መደመርን የክልሎችን መብት በመግፈፍ ሥልጣንን አዲስ አበባ ላይ ለማከማቸት (Centralization) እንደ መሣሪያ እየተጠቀሙበት ነው ብለው ያምናሉ።

የኢኮኖሚ እና የደህንነት ቀውስ፦ መጀመሪያ ላይ ብልጽግናን ቃል ቢገባም፣ በአሁኑ ወቅት ያለው የኑሮ ውድነት እና በተለያዩ ክልሎች (በተለይም በአማራ እና በኦሮሚያ) ያለው የጸጥታ መበላሸት የፍልስፍናውን ተቀባይነት አዳክሞታል።

1. የኢትዮጵያዊነት ልብ (ሰላም እንደ ጨዋነት)

በኢትዮጵያዊው ልብ ውስጥ ሰላም ማለት ጦርነት አለመኖር ብቻ ሳይሆን የሞራል ልዕልና እና "ጨዋነት" ነው።

ዋናው ነጥብ፦ አባቶቻችን ዓለም አቀፍ አደራዳሪ ሳይፈልጉ ለሺህ ዓመታት አብረው የኖሩት በሽምግልና፣ በዕርቅ እና በሆደ-ሰፊነት ነበር። ይህ የጥንት "ዲስፕሊን" ዛሬ ኋላ ቀር ተብሎ ስለተናቀ ሰላም ራቀችን።
ጥሪ፦ ሰላም የሚመጣው የውጭ ርዕዮተ-ዓለሞችን ስንከተል ሳይሆን፣ እንደ አባቶቻችን ሰውን በሰውነቱ የማክበር የሞራል ግዴታ ሲኖረን ነው።
2. የአፍሪካዊነት ልብ (ኡቡንቱ - እኔ ያለሁት በእናንተ ነው)

አፍሪካዊ ሰላም በጋራ መኖር ላይ የተመሠረተ ነው። "አፍሪካውያን ለሰላም" የሚለው ድምፅ የሚያተኩረው በሚከተለው ላይ ነው፦

ዋናው ነጥብ፦ አሁን በአህጉራችን ያለው ግጭት የ"አእምሮ ስደት" (Displacement of the mind) ውጤት ነው። የራሳችንን የመቻቻል ባሕል ጥለን፣ የውጭውን "አሸናፊና ተሸናፊ" የሚል የፖለቲካ ትግል በመከተላችን ሰላም ጠፋ።
ጥሪ፦ አፍሪካዊ ሰላም የሚረጋገጠው ከጎሳና ከፓርቲ ይልቅ መንደርን፣ ማህበረሰብንና የሚመጣውን ትውልድ ስናስቀድም ነው።
3. ሰላም የሀገር በቀል እውቀት ውጤት ነው

ሰላም በውጭ መጽሐፍት የሚገኝ ሳይሆን በአባቶቻችን ደም ውስጥ የነበረ "ሳይንስ" ነው።

የቀደሙት ጥበብ፦ አባቶቻችን የሰላም ካርታ ትተውልን አልፈዋል፤ እኛ ግን በባዕድ ጂፒኤስ (GPS) ለመጓዝ እየሞከርን መንገዱ ጠፋብን።
የአእምሮ ስደት ይብቃ፦ ወንድሙን እንደ ጠላት እንዲያይ የሚያስተምረውን ማንኛውንም ከውጭ የመጣ ርዕዮተ-ዓለም ልባችን ሊገፋው ይገባል።