2026 01 08 Теміршін (Шынғысхан) – Ұлы ұлысының басында Қаз

Описание: Теміршін – Ұлы ұлысының басында ("Монгол" фильмінің қайта айтуы).
Есугей салмақты, қадірменді, мәртебеге толы, асыл бөржігін тайпасының басқарушы болған.
Бір күні, Есугей оның баласын Теміршін үйлендіргісі келіп, алыс-шалғайда орналасқан аймаққа баруға шешті. Осы жерден ұлысына қалыңдығын таңдауы мақсаты болды. Бұл ежелгі монгол дәстүрінің ретінде өмірдің қатты маңызды шешімі болыпты.
Бір кедей ауылынан өткенде Есугей бір адамды танып, оның үйне қонуға деп шешті. Сол таныс жылқышы Есугейден оның саяхатының мақсаты қандай болғанын айқындап, оның ауылдың қыздарын Теміршінің таңдауына ұсынды.
Жақсы! Ауылыңда қонаққа тоқтаймыз. Сенің ұсынысың бізді жолымыздан тұтты. Не болатының көрейік.
Келесі күні Бортэ күлгін көйлегін киіп, болашақ күйеуінің таңдауына барды.
Оның көйлегіне себептен ол басқа қыздарға қарағанда Теміршінің назарын тартты. Бірақ, бұл тек көйлек ғана емес, ақылды көрінісі және көрнекті жүріс-түрісі болыпты. Теміршін Бортэны бірінші көргенінен ғашыққа түсті. Ол Бортэ менің жүрегім тұтқынға деп ұстап алды.
Бортэның басқа ауылдағы қыздарынан дара болып кезінде, Теміршін оған: «Менің өскенімде қайтамын да сені үйленемін», деп айтып, уәде берді.
Келесі күні Есугей саяхатшыларға айтты:
Біздің саяхатымыздың басымдығы өзгеріп кетті. Өзімізге қайтарамыз.
Саяхатшылар жолда демалайын деп шешті. Теміршін қи жинап, от жақты.
Мұнда бір бөлшегін әңгімеме енгізу керек.
Меркіт тайпасының басқарушы Есугейдің қарсыласы болды. Ол Есугейге өшпенділікті сезді. Өшпенді болғандықтан ол Есугейіне кек көрсетуге, онан арылайын деп уәде берді.
Солай болса, Есугей мен оның серіктестері меркіттерімен жолда кездесті.
Жау у қосылған қымызға толы тостағаны әперді.
... Жалғастыру болады.


Теміршін – в начале великого улуса (Пересказ фильма "Монгол").
Есугей был уважаемым, преисполненным достоинства, благородным предводителем племени боржигинов.
Однажды, когда пришло время женить его сына Тэмучина, Есугей решил отправиться в далёкий, далекий уголок бескрайней степи. Его целью был выбор невесты для сына из того края. Согласно древнему монгольскому обычаю, это было очень важным решением в жизни.
Проезжая мимо одного захудалого аула, Есугей, узнав одного человека, решил остановиться у него на ночлег. Тот знакомый табунщик, выяснив у Есугея, какова цель его путешествия, предложил устроить смотрины девушек его аула на выбор Тэмучина.
— Хорошо! Остановимся в гости в твоём ауле. Твоё предложение задержало нас на нашем пути. Посмотрим, что будет.
На следующий день Бортэ, надев красное платье, отправилась на смотрины будущего жениха.
Из-за своего платья она привлекла внимание Тэмучина больше, чем другие девушки. Но дело было не только в платье, её умный облик и манера держаться также были привлекательными. Тэмучин влюбился в Бортэ с первого взгляда. Он сказал Бортэ: «Ты взяла в плен моё сердце».
Когда Бортэ находилась отдельно от других девушек своего аула, Тэмучин дал ей обещание, сказав: «Когда я вырасту, я вернусь и женюсь на тебе».
На следующий день Есугей сказал путешественникам:
— Приоритет нашего путешествия изменился. Возвращаемся к себе.
Путешественники решили отдохнуть в пути. Тэмучин собрал кизяк и разжёг костёр.
Здесь нужно ввести один фрагмент в повествование.
Предводитель племени меркитов был врагом Есугея. Он испытывал ненависть к Есугею. Поскольку он был враждебен, он поклялся отомстить Есугею, избавившись от него.
И вот, Есугей и его спутники встретились на дороге с теми самыми меркитами.
Враги поднесли чашу, полную кумыса, в который был подмешан яд.
... Продолжение следует.