Paweł na Areopagu. Grecko-rzymskie źródła i motywy w przemowie.

Описание: Doceń naszą pracę i postaw nam kawę! https://buycoffee.to/podcasthistorykow ☕

Przemowa Pawła na Areopagu jest jednym z przykładów wielkiego kunsztu literackiego autora Dziejów Apostolskich. Wypełniony mniej lub bardziej ukrytymi aluzjami do greckich tekstów passus ten jest dla naukowców zajmujących się tekstem Dziejów kopalnią wiedzy. Jak autor Dziejów nawiązywał do znanego greckim odbiorcom motywu kreteńskiego grobu Zeusa? Jakie dzieła cytował? Co te nawiązania mogą powiedzieć o poglądach autora Dziejów Apostolskich? Na te i inny pytania odpowiadamy w tym odcinku!

Errata: 14,29 „deisidaimonesterous” można oddać nie tyle przez polski stopień wyższy/najwyższy, ile rozumieć jako elatyw czyli intensyfikację (= nadzwyczaj religijni); 30,20 jest: Alberta Cooka, powinno być: Arthura Cooka

Co znajdziesz w odcinku?
00:00:00 Wstęp
00:03:02 Fabularne wprowadzenie przemowy na Areopagu
00:12:04 Struktura mowy a idealna grecka przemowa
00:20:13 Odwołania do greckich utworów sygnalizowane w samym tekście
00:36:43 Aluzje zakamuflowane w przemowie
00:50:30 Wprowadzenie dwóch bóstw: Jezusa i Anastasis (Zmartwychwstania)?
00:57:21 Czy dla Łukasza dopiero zmartwychwstanie czyni z Jezusa istotę wyższą? Zakończenie

Autorzy Podcastu:
Sławomir Poloczek, historyk starożytności (doktorat na Wydziale Historii UW), specjalizujący się w badaniach nad dziejami religii hebrajskiej, wczesnym chrześcijaństwem i relacjami obu wobec "pogańskich" kultur ościennych. Publikacje naukowe: https://uw.academia.edu/S%C5%82awomir...

Piotr Łapiński, historyk niepraktykujący, pasjonat historii i dobrych opowieści.

Bibliografia (wybór):
W.F. Ramsey, St. Paul the Traveller and the Roman Citizen, New York 1896
J.R. Harris, The Cretans Always Liars, Expositor 7/2 (1906), s. 305–317
J.R. Harris, A Further Note on the Cretans, Expositor 7/3 (1907), s. 332–337
J.R. Harris, St. Paul and Epimenides, Expositor 8/4 (1912), s. 348–353
A.B. Cook, Zeus. A Study in Ancient Religion, vol. I, Cambridge 1914
H. Conzelmann, Acts of the Apostles. Hermeneia. A Critical and Historical Commentary on the Bible, Philadelphia 1987
D. Zweck, The Exordium of the Areopagus Speech, Acts 17.22, 23, NTS 35 (1989), s. 94–103
P.W. van der Horst, The Altar of the ‘Unknown God’ in Athens (Acts 17:23) and the Cult of ‘Unknown Gods’ in the Hellenistic and Roman Periods, ANRW I.18.2 (1989), s. 1426–1456
K.L. McKay, Foreign Gods Identified In Acts 17:18?, Tyndale Bulletin 45/2 (1994), s. 411-412
N.T. Wright, Resurrection of the Son of God, Minneapolis 2003
C.H. Talbert, Reading Acts. A Literary and Theological Commentary on the Acts of the Apostles, Macon 2005
L.A. Kauppi, Foreign but Familiar Gods. Greco-Romans Read Religion in Acts, London – New York 2006, s. 83–93
J. Moles, Jesus and Dionysus in "The Acts Of The Apostles" and early Christianity, 180 (2006), s. 65-104
M. Alonge, Was There a Tomb of Zeus in Crete?, SSRN Electronic Journal 2010
D.Ø. Endsjø, Greek Resurrection Beliefs and the Success of Christianity, New York 2009
J. Jipp, Paul’s Areopagus Speech of Acts 17:16–34 as Both Critique and Propaganda, Journal of Biblical Literature 131 (2012), s. 567–88
C.K. Rothschild, Paul in Athens. The Popular Religious Context of Acts 17, Tübingen 2014
B.W. Winter, Divine Honours for the Caesars: The First Christians' Responses,
F. Pardigon, Paul Against the Idols. A Contextual Reading of the Areopagus Speech, Eugene, OR 2019
S. Poloczek, Pogańskie zmartwychwstania. Studium wyobrażeń o powrocie do życia w grecko-rzymskiej literaturze okresu Cesarstwa, Warszawa 2021
J.M. Hubbard, Paul the Middle Platonist? Exegetical Traditions on Timaeus 28c and the Characterization of Paul in Acts 17:16–31, HTR 115/4 (2022), s. 477-495
J.M. Kozłowski, Resurrection in the Intertext: Pagan Sources in Paul’s Areopagus Speech (Acts 17:22–31), [w:] „Hellenism, Early Judaism, and Early Christianity. Transmission and Transformation of Ideas”, red., R Fialovà, J Hoblik, P Kitzler, Berlin-Boston 2023, s. 51-66
B. Beyer, “For on Him We Depend”. Considerations of Philology and Motif in Acts 17:28, NT 66,4 (2024), s. 446–461


Tagi: Biblia, Nowy Testament, biblistyka, Paweł z Tarsu, mitologia grecka, Hermes, Zeus, Asklepios, krytyka tekstualna, intertekstualność,, cesarstwo rzymskie, literatura grecka, religia grecka, Zeus, Apollo, mitologia, literaturoznawstwo, greka, wczesne chrześcijaństwo,