Asha workers protest

Описание: ગુજરાતની આંગણવાડી અને આશા વર્કર્સ: જાહેર આરોગ્યની રીઢ – પરંતુ “સ્વયંસેવિકા” તરીકે વર્તન
Aam Aadmi Party (AAP) નો વિરોધી અભિગમ
Gujaratમાં આંગણવાડી કાર્યકરો (Integrated Child Development Services હેઠળ) અને આશા વર્કર્સ (National Health Mission હેઠળ) પોષણ, માતા-બાળ આરોગ્ય, રસીકરણ, રોગ સર્વે અને ગ્રામ્ય આરોગ્ય સેવાઓનો આધારસ્તંભ છે.
છતાં પણ ગુજરાતમાં આ મહિલાઓને આજે પણ “કર્મચારી” નહીં પરંતુ “સ્વયંસેવિકા” તરીકે ગણવામાં આવે છે, જેના કારણે તેમને શ્રમ અધિકારો, સામાજિક સુરક્ષા અને આર્થિક ગૌરવથી વંચિત રાખવામાં આવે છે.
AAP માને છે કે આ માત્ર બેદરકારી નથી — આ મહિલા શ્રમનું સંસ્થાગત શોષણ છે.
🔴 મેદાન પરની મુખ્ય સમસ્યાઓ
1️⃣ કર્મચારીનો દરજ્જો નથી = શ્રમ અધિકારો નથી
આંગણવાડી અને આશા વર્કર્સ:
સરકારી કર્મચારી તરીકે માન્ય નથી
મિનિમમ વેતન નથી
પેન્શન, ગ્રેચ્યુઇટી કે PF નથી
શ્રમ કાયદાની સુરક્ષા નથી
દરરોજ 6–10 કલાક કામ, સરકારી ટાર્ગેટ, સર્વે અને ઇમરજન્સી ડ્યૂટી (COVID સમયે સાબિત થયું) છતાં તેઓ હજુ પણ અનૌપચારિક ગણાય છે.
AAPનો સવાલ: જો તેમનું કામ આવશ્યક છે, તો તેમને આવશ્યક કર્મચારી કેમ નથી ગણાતા?
2️⃣ અત્યંત ઓછું અને મોડું મળતું માનધન
ગુજરાતમાં માસિક આવક સામાન્ય રીતે ₹7,000–₹10,000 (પ્રોત્સાહન સહિત) રહે છે — અને તે પણ ઘણા વખત મહીનાઓ સુધી મોડું મળે છે.
જ્યારે સામે છે:
મોંઘવારી
પેટ્રોલ-ડીઝલ અને ખાદ્ય વસ્તુઓના ભાવ
ડિજિટલ રિપોર્ટિંગથી વધેલું કામ
આ આવક જીવન માટે પૂરતી નથી, પરિણામે ઘણા વર્કર્સ દેવામાં ફસાઈ જાય છે.
AAP કહે છે: આ આધુનિક સ્વરૂપની બંધકી મજૂરી છે.
3️⃣ કામ સતત વધે છે, સહાય શૂન્ય
આ વર્કર્સ સંભાળે છે:
પોષણ વિતરણ
ગર્ભાવસ્થા ટ્રેકિંગ
રસીકરણ
TB, મલેરિયા, ડેન્ગ્યુ સર્વે
ચૂંટણી ડ્યૂટી
જનગણના અને ડિજિટલ ડેટા એન્ટ્રી
પરંતુ સરકાર તરફથી નથી મળે:
મોબાઈલ ફોન
મુસાફરી ભથ્થું
ઓફિસ સુવિધા
સુરક્ષા સાધન
સરકારી કામ માટે પોતાનાં ખિસ્સામાંથી ખર્ચ કરે છે.
4️⃣ મહિલા વર્કફોર્સ — પિતૃસત્તાત્મક નીતિ
95% થી વધુ આંગણવાડી અને આશા વર્કર્સ મહિલાઓ છે.
AAP આને લિંગ ન્યાયનો મુદ્દો માને છે.
જો આ કામ પુરુષો કરતા હોત, તો શું સરકાર તેમને “માનધન” પર રાખત?
આ નીતિમાં જ પિતૃસત્તા સમાયેલી છે.
🟡 સરકારના દાવા vs હકીકત
BJP સરકાર “મોડલ ગુજરાત” બતાવે છે, પરંતુ હકીકતમાં:
પગાર વધારા માટે વારંવાર આંદોલન
નિવૃત્તિ પછી શૂન્ય સુરક્ષા
મૃત્યુ લાભ મોડા કે નગણ્ય
પ્રમોશનમાં મનમાની
ટ્રાન્સફરમાં પારદર્શકતાનો અભાવ
AAP કહે છે: હેડલાઇન વિકાસ, ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર ત્યાગ.
🧭 AAP ની માંગ અને નીતિ દિશા
રાષ્ટ્રીય સ્તરે Arvind Kejriwal જેવા નેતાઓ દ્વારા પ્રેરિત શાસન મોડેલના આધારે AAP માગ કરે છે:
✅ તરત સરકારી કર્મચારીનો દરજ્જો
સ્વયંસેવિકા નહીં — પૂર્ણ કર્મચારી.
✅ ફિક્સ માસિક પગાર (માનધન નહીં)
આંગણવાડી વર્કર: ₹18,000+
હેલ્પર: ₹12,000+
આશા વર્કર: ફિક્સ પગાર + પ્રોત્સાહન
મોંઘવારી સાથે જોડાયેલ.
✅ સામાજિક સુરક્ષા પેકેજ
નિવૃત્તિ પછી પેન્શન
PF + ESI
અકસ્માત અને જીવન વીમા
પેઇડ મેટરનિટી લીવ
✅ બિનજરૂરી કામમાં ઘટાડો
આરોગ્ય અને પોષણ પ્રથમ — રાજકીય કે અપ્રસંગિક સર્વે ડ્યૂટી બંધ કરો.
✅ ટોકનિઝમ નહીં — સન્માન
સેવા નિયમિત કરો, પારદર્શક પ્રમોશન, ફરિયાદ નિવારણ અને કાર્યસ્થળ પર ગૌરવ.
🧨 AAP નો રાજકીય આરોપ
અવેતન મહિલા શ્રમ પર ગુજરાત ચલાવીને તેને વિકાસ કહેવાય નહીં.
AAP BJP સરકાર પર આરોપ મૂકે છે કે તે:
કલ્યાણ યોજનાઓ મહિલાઓના ઓછા પગાર પર ચલાવે છે
બજેટ બચાવવા ફ્રન્ટલાઈન વર્કર્સનું શોષણ કરે છે
વારંવારના આંદોલન અવગણે છે
કેર વર્કને શ્રમ નહીં પરંતુ દયા સમજે છે
આ શ્રમવિરોધી, મહિલાવિરોધી અને ગરીબવિરોધી શાસન છે.
✊ આંગણવાડી અને આશા વર્કર્સ માટે AAP નો સંદેશ
તમે “સિસ્ટમની મદદગાર” નથી —
તમે જ સિસ્ટમ છો.
AAP ઊભું છે:
તમારા સન્માન માટે
તમારા વેતન માટે
તમારા અધિકારો માટે
તમારા ભવિષ્યની સુરક્ષા માટે