ROZMOWY NEUROROZWOJOWE, ODC. 1: Jak rozpoznać zespół PANS i PANDAS? Jakie są kryteria diagnostyczne?

Описание: Czym jest zespół PANS i PANDAS? Jak rozpoznać je u dziecka?

W pierwszym odcinku serii Rozmowy neurorozwojowe skupimy się na jednym z najbardziej niedostatecznie diagnozowanych i rozumianych zaburzeń dziecięcych – PANS i PANDAS.

🔹 Czym są PANS i PANDAS?
Zarówno PANS (Pediatric Acute-onset Neuropsychiatric Syndrome), jak i PANDAS (Pediatric Autoimmune Neuropsychiatric Disorders Associated with Streptococcal Infections) to zespoły neuropsychiatryczne o podłożu autoimmunologicznym. Charakteryzują się nagłym i dramatycznym początkiem objawów psychiatrycznych, takich jak natręctwa, tiki, lęki, regres rozwojowy czy problemy z pamięcią i koncentracją.

📌 PANDAS – specyficzna postać zespołu PANS, związana z infekcją paciorkowcową (np. anginą ropną).
📌 PANS – szerszy termin, obejmujący przypadki o innej etiologii (np. infekcje wirusowe, borelioza, pleśnie, reakcje autoimmunologiczne).

🔹 Jak rozpoznać PANS/PANDAS u dziecka?

🔹 Główne objawy:
✅ Nagły początek – dziecko, które było zdrowe, w ciągu kilku dni zaczyna wykazywać objawy psychiatryczne.
✅ Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (OCD) – np. mycie rąk, liczenie przedmiotów, rytuały.
✅ Tiki ruchowe lub wokalne – np. mruganie, chrząkanie, wyrzucanie rąk lub nóg.
✅ Lęki, agresja, zmiany nastroju – dziecko może mieć napady paniki, drażliwość, stany depresyjne.
✅ Regres umiejętności – cofanie się w rozwoju np. w zakresie mowy, pisania, samodzielności.
✅ Problemy z pamięcią i koncentracją – pogorszenie wyników w nauce, trudności w skupieniu uwagi.
✅ Problemy ze snem – bezsenność, nocne lęki, moczenie nocne.
✅ Zaburzenia sensoryczne – nadwrażliwość na dźwięki, dotyk, zapachy.
✅ Zaburzenia jedzenia – np. nagłe odmawianie jedzenia, ograniczanie pokarmów.

🔹 Dlaczego tak trudno rozpoznać PANS/PANDAS?
❗ Objawy mogą przypominać autyzm, ADHD, depresję lub inne zaburzenia psychiatryczne.
❗ Większość lekarzy w Polsce nie jest świadoma istnienia tego zespołu.
❗ Brak standardowych testów diagnostycznych – diagnoza opiera się na obrazie klinicznym i wywiadzie.