Confirmation Bias — आफैलाई धोका दिने तरिका

Описание: Facebook मा 9 posts तपाईंको view support गर्छन् → पढ्नुहुन्छ।
1 post विपरीत छ → "Biased source!" भनेर ignore गर्नुहुन्छ।

यो Confirmation Bias हो। दिमागको सबैभन्दा खतरनाक filter।

यो भिडियोमा तपाईंले जान्नुहुनेछ:
✅ Confirmation Bias के हो?
✅ दिमाग किन आफ्नो belief मात्र स्वीकार्छ?
✅ Information Processing को 3 Steps
✅ Cherry-Picking को खतरा
✅ Echo Chamber र Algorithm को भूमिका
✅ यसबाट कसरी बाहिर निस्कने? -3 Powerful Practices


SCIENTIFIC BACKGROUND
Confirmation Bias = आफ्नो विश्वास confirm गर्ने जानकारी मात्र स्वीकार्नु

किन हुन्छ?
Brain = Body को 2%, तर Energy खर्च 20%
Energy save गर्न shortcuts चाहिन्छ
Pattern recognition = पहिलो shortcut
Belief protection = दोस्रो shortcut

Foundation Effect:
Existing belief = Foundation
Wrong belief = Foundation मा भूकम्प
सबै कुरा collapse हुन्छ
त्यसैले brain foundation protect गर्छ

3 STEPS OF INFORMATION PROCESSING
Step 1: Initial Screening
Headline पढ्दा → "मेरो belief सँग match गर्छ?"
Match = Accept mode
No match = सन्देह mode
Step 2: Processing
Confirming info:
→ Quick acceptance
→ "Makes sense, true हुनुपर्छ"
Disconfirming info:
→ Slow rejection
→ "Source शंकास्पद, logic dismiss"
Step 3: Memory Storage
Confirming info:
→ Well-encoded
→ Easy recall
→ Future मा याद रहन्छ
Disconfirming info:
→ खासै encoded हुँदैन
→ चाडो बिर्सिन्छ
Result: Biased database in memory!

CHERRY-PICKING DANGER

SOCIAL MEDIA र ECHO CHAMBER
Algorithm ले confirmation bias मा तेल थप्छ:
आफ्नै view बारम्बार देखिन्छ
Bias confirm गर्ने channel मात्र
Alternative source = "propaganda"
Viral = सत्य, Disconfirming = "fake"
Result: सबै आफ्नो bubble मा
→ Bubble भित्र सबै सही
→ Reality? कसैलाई थाहा छैन

HARMFUL IMPACTS
ndividual Level:
❌ Bad decisions - biased info मा based
❌ Personal growth रोकिन्छ
❌ New perspective कहिल्यै accept नगर्ने
Political Level:
❌ Extreme polarization
❌ Middle ground impossible
❌ Evidence-based policy नै हुँदैन
❌ Accountability zero
❌ आफ्नो party को गल्ती नदेख्ने
❌ विपक्षीको सानो गल्ति = पहाड
Democratic Crisis:
❌ Shared truth हराउँछ
❌ Dialogue impossible
❌ Compromise = विश्वासघात
❌ Reality fragmentation
❌ Democracy मर्छ

3 POWERFUL PRACTICES

Practice 1: Belief Challenge Journal
हरेक हप्ता एउटा political belief question गर्नुस्।
Process:
1️⃣ समय तोक्नुस् (शुक्रबार 8 बजे)
2️⃣ Specific belief छान्नुस्
3️⃣ Challenge Questions:
• Evidence के हो?
• Alternative explanation छ?
• Opposing view के हो?
4️⃣ Honest evaluation - Rating: - 50% = revise
5️⃣ Journal entry गर्नुस्
Result:
✅ Intellectual humility बढ्छ
✅ Evidence-based thinking
✅ Open-mindedness

Practice 2: Steel Man Technique
Opposite view लाई strongest form मा present गर्नुस्।
Weak बनाएर attack होइन:
→ Best possible argument present गर्नुस्
→ Understanding बढ्छ
→ Empathy बढ्छ
→ Dialogue possible हुन्छ

Practice 3: Disconfirmation Seeking
चाख मानेर आफ्नो belief विरुद्धको info खोज्नुस्।
Actions:
विपरीत view को articles पढ्नुस्
Different news sources हेर्नुस्
आफ्नै view विरुद्ध argue गर्नुस्
Result:
✅ Critical thinking promote
✅ Confirmation bias कम
✅ Intellectual इमानदारिता

MENTAL MODEL: The Flashlight
अँध्यारो कोठामा flashlight खोल्नुभयो।
→ जहाँ light पर्छ, त्यहाँ मात्र देख्नुहुन्छ
→ बाँकी कोठा अँध्यारै
Confirmation Bias = Narrow flashlight focus
→ एउटै कुनामा मात्र हेर्दै
→ पूरा picture देख्दैन
Solution:
Flashlight घुमाउनुस्
→ सबै कुना हेर्नुस्
→ हरेक angle बाट जाँच्नुस्

Political beliefs पनि त्यस्तै:
Rotate flashlight → हरेक angle बाट हेर्नुस्
→ वास्तविकताको छेउमा पुग्नुस्


DISCLAIMER: यो video कुनै party को पक्ष वा विपक्षमा बनाइएकाे हाेइन। यो pure psychological education हो। Informed voting को लागि awareness हो। बस्।

प्रश्न सोध्नुस् आफैलाई - "तपाईं सत्य खोज्नुहुन्छ कि confirmation?"
Evidence-based सोचका लागि intellectual courage चाहिन्छ।
र त्यो तपाईसँग छ।
Flashlight rotate गर्नुस्।
सबै angle हेर्नुस्।
सत्य त्यहीँ छ।

Political Psychology Series:    • Political Psychology  

Note : Educational Content Only | Democracy को लागि |

#ConfirmationBias #PsychologyNepal #CriticalThinking #BrainScience #EchoChamber #PoliticalPsychology #MentalHealthNepal #CognitiveBias #MediaLiteracy #EvidenceBasedThinking #IntellectualHumility #SocialMedia #AlgorithmBias #FactChecking #TruthSeeking