HOMEROSÇU TEK LİDER'İN TEK TANRI'YA DÖNÜŞÜMÜ (Monarşi'den Monoteizm'e)

Описание: Homeros'un "çok başlılık kaostur" uyarısı, Aristoteles'ten İslam kelamına uzanan bir köprü kurarak yeryüzündeki tek kral fikrinin nasıl gökyüzündeki tek tanrı inancına dönüştüğünü ve insanlığın düzen arayışının siyasetten teolojiye sızışını çarpıcı bir şekilde özetliyor.

Homeros sadece bir şair değil, kadim dünyanın zihin mimarıdır. İlyada’da geçen "çok başlılıkta hayır yoktur" dizesi, basit bir askeri disiplin uyarısı gibi görünse de aslında yüzyıllar sürecek bir teopolitik devrimin ilk kıvılcımıdır. Düzen için tek bir elin otoritesi şarttır.

Yunan mirası bize gökten zembille inmedi. Doğu Hristiyanı mütercimlerin emeğiyle taşınan bu kadim hikmet, okyanusun dibindeki inciler gibi tek tek toplandı. Homeros’un fragmanları Farabi ve İbn Sina gibi zihinlerin masasına ulaştığında artık sadece edebiyat değil, saf felsefeydi.

Aristoteles, Metafizik kitabını o meşhur Homeros dizesiyle kapatırken aslında son noktayı koyar. Evren bir ordudur ve ordunun nizamı komutandan gelir. İkiliklerin ve kaosun olduğu yerde kozmos barınamaz. Hareket etmeyen tek bir hareket ettirici, varlığın yegane şartıdır.

İslam düşünürleri bu mantığı alıp zirveye taşıdı. Enbiya Suresi’ndeki "Eğer başka tanrılar olsaydı düzen bozulurdu" ayeti, antik Yunan’ın siyasi uyarısıyla aynı rasyonel zeminde buluştu. Yeryüzünde iki kralın savaşı kaosa yol açıyorsa, gökyüzünde de çokluk mutlak bir fesat demektir.

Asıl mesele şu: Tek tanrı fikrine yeryüzündeki tek kral tecrübesiyle mi ulaştık yoksa gökyüzündeki mutlak tek inancı mı siyasi otoritemizi şekillendirdi? Yersel olan mı göksel olanı belirledi yoksa tam tersi mi? Bu soru, inanç ve nizam arasındaki o ince çizgide asılı duruyor.

YouTube:    / @dizinin_dibi  
INSTAGRAM:   / dizinin_dibi  
X:   / dizinind  
  / dizinindibi