HALİL İBRAHİM YÜKSEL - LAVTA İLE NİKRİZ SAZ SEMÂİ ( REFİK FERSAN )

Описание: İzmir Araştırmaları Derneği'nin, Kültür - Sanat Söyleşileri kapsamında düzenlediği "Bir Çalgı - Bir Usta" adlı etkinliğin konusu (LAVTA - HALİL İBRAHİM YÜKSEL) di. 07 Ocak 2023 tarihinde, Prof. Dr. M. Hakan CEVHER hocanın yönetimindeki etkinlik, İzmir Çankaya'daki eski itfaiye binası APİKAM 'da gerçekleşti.
Saz Sanatçıları
Ege Üni. Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı Öğretim Görevlisi
Halil İbrahim YÜKSEL - Lavta

İzmir Devlet Klasik Türk Müziği Korosu Saz Sanatçıları
Ufuk AŞKIN - Kanun
Serdar GÖKMEN - Viyolonsel
Önay AKAN - Klasik Kemençe
--------------------------------------------------------
LAVTA
Lâvta (Arapça: lût, Fransızca: luth, İngilizce: lute, Yunanca: lauto), mızrapla çalınan, gövdesi uttan[1] küçük bir Batı müziği ve Türk müziği çalgısı.
** Tarihi **
İlk çağda Sümerler, Mısırlılar, Babilliler, Romalılar ve Yunanlarda bu sazın ilkel şekline rastlandı. Daha sonraları Araplar tarafından geliştirildi ve Endülüs Emevileri Dönemi'nde İspanyollara, oradan da batıya yerleşti.

Türk müziğine 18. yüzyılda girdi. Tamburi Cemil Bey lavtayı bağa mızrapla çalarak yeni bir özellik getirdi. Bu dönemde incesaz gruplarına alındı ancak, 19. yüzyılda popülerliğini yitirdi. Bugün nadiren de olsa Barok müzikte ve Klasik Türk müziğinde kullanılmaktadır.
** Yapısı **
Uda çok benzer. Farkları, gövdesinde uda göre daha az dilim bulunması ve perdeli olmasıdır. Udta perde yokken lavtada yirmi altı tane perde aralığı bulunmaktadır. Akdeniz lavtasının çifterli takılan sekiz tane teli vardır. Bazı lavta yapımcıları en üstteki teli kaldırarak yedi telli ve yedi burgulu lavta üretirler. Barok lavtanınsa yine çifterli takılan on bir teli vardır. Ahenk tellerinin de eklenmesiyle tel sayısı arttırılabilir. Sazın atası olarak nitelendirilmektedir.
** Kullanımı **
Akdeniz lavtası bağa mızrapla veya plastik mızrapla çalınır. Bağa mızrapla çalındığında tambura çok yakın bir ses elde edildiği için Türk müziğindeki gelişimi olumsuz etkilemiştir. Barok lavta ve rönesans lavtası sağ elin baş ve işaret parmaklarıyla teller çekilerek çalınır. Ayrıca lavta çalan kişiye lavtavi, lavtazen ya da lavtacı denir.

TÜRK MÜZİĞİNDE ÖNEMLİ LAVTACILAR
Tanburi Cemil Bey
Mesut Cemil
Lavtacı Andon
Lavtacı Civan
Lütfi Bey
Lavtacı Şeyda Hanım
Kaynak:https://tr.wikipedia.org/wiki/Lavta
---------------------------------------------------------------
Video çekimi ve düzenleme: Hakkı DEMİROK