Bieżeństwo 1915 Historie dzieci z Narewki

Описание: W roku 2025 obchodziliśmy 110. rocznicę jednego z ważniejszych wydarzeń w pamięci prawosławno-białoruskiej społeczności Podlasia, określanego jako bieżeństwo. To słowo oznaczające „uchodźstwo” w tym konkretnym przypadku oznacza ucieczkę ludności przed zbliżającym się frontem I wojny światowej w 1915 roku. Postanowiliśmy zmierzyć się z tym tematem. Chcieliśmy, żeby obrazy związane z „zapomnianym uchodźstwem” pojawiły się w przestrzeni publicznej Narewki. Tym bardziej, że od kilku lat polskie granice przekraczają znowu ludzie uciekający przed koszmarem wojny, biedy, prześladowań.
Pod koniec 2024 r. na chacie przy jednej z narewkowskich ulic zawisła wystawa fotograficzna „Bieżeństwo 1915. Zapomniane uchodźstwo”. Otwarcie wystawy przerosło nasze oczekiwania - Galeria Narewka pękała w szwach, ludzie dzielili się rodzinnymi wspomnieniami, poruszającymi bieżeńskimi opowieściami, potwierdzając nasze przeczucie, że temat jest nadal aktualny i rok 2025 musi upłynąć pod jego znakiem.
I tak się tez stało: Aneta Prymaka -Oniszk, autorka książki „Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy”, przeprowadziła w ubiegłym roku w Siemianówce, Białowieży i Hajnówce cykl warsztatów poświęconych pracy nad jednostkową i zbiorową pamięcią
W sierpniu Teatr Chodzony z Narewki podjął próbę zrekonstruowania dylematów roku 1915: udać się na tułaczkę, czy też zostać w domu mimo nadciągającego zagrożenia. Po spacerze obejrzeliśmy poruszający film Jerzego Kaliny „Bieżeńcy 1915 – 1922” - udzielający głosu bieżeńcom, zbudowany na kanwie ich wspomnień.
Rok 2025 zakończyliśmy spektaklem teatralnym „Bieżeństwo 1915. Historie dzieci z Narewki”, przygotowanym przez uczniów ze Szkoły Podstawowej w Narewce pod kierunkiem Joanny Troc, którego zapis dziś udostępniamy. Relacje z prób sporządzone przez młodych aktorów opublikowaliśmy na naszej stronie.
--------------------------
Spektakl powstał dzięki zapałowi młodzieży z Narewki i okolic. Joanna Troc, Aneta Prymaka-Oniszk, Bartosz Wasiluk, Katarzyna Czurak, dziękujemy za wasz entuzjazm i pracę z młodymi aktorami!!!! Tropinka mogła podjąć się realizacji tego przedsięwzięcia dzięki wsparciu: Gminy Narewka, Centrum Humanistyki Środowiskowej UW , Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku/Цэнтр беларускай культуры, Fundacji Nienieodpowiedzialni, Dworu Bartnika, Stefana Bedkowskiego i Magdaleny Bedkowskich, Małgorzaty Sajkiewicz-Kręt i Anny Czerewackiej oraz Fundacji Arhelan!
Szczególne podziękowania należą się Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku/Цэнтр беларускай культуры (Michał Grześ) za nagranie i montaż zapisu spektaklu.