Matmata (Тunis) - život pod zemljom u srcu Sahare

Описание: Matmata je malo mesto u južnom Tunisu na području pustinje Sahare. Ima svega nešto više od 2.000 stanovnika koji pripadaju berberskom plemenu Matmata, po kome je ovaj gradić i dobio ime.
Prema jednoj legendi, u vreme Punskih ratova Rimska imperija je oformila dve vojne jedinice koje su sačinjavali Egipćani, sa zadatkom da dođu na područje današnje Matmate, pobiju lokalno stanovništvo i tu osnuju svoje naselje. Međutim, da bi se zaštitili od napada ovih jedinica, lokalni stanovnici su sagradili podzemne kuće u kojima su živjeli i krili se od neprijatelja. Od tada pa sve do 1967. godine te podzemne kuće bile su sakrivene od očiju javnosti. Te godine, nakon kiše koja je neprestano padala 22 dana, podzemne kuće Berbera koji žive u ovoj oblasti su teško oštećene. Tada je vlada Tunisa, da bi spasila berbersko pleme, sagradila novo, nadzemno naselje Nova Matmata. Međutim, Berberi su u njemu živeli samo dok nisu renovirali svoje podzemne kuću i vratili se da žive u njima.
Danas je Matmata svojevrsna turistička atrakcija upravo zbog svoje arhitekture. Na prvi pogled mesto izgleda potpuno pusto, a kada se kroči u njega i bolje obrati pažnja, prizor je nestvaran i zadivljujući. Podzemne kuće trogloditi nastaju tako što se najpre iskopa jama u zemlji, a na obodima te jame se vodoravno buši zemlja i u njoj se prave veštačke pećine.
Trogloditi (stanovnici pećina) je naziv za ljude koji žive u pećinama. U drevnim izvorima, ponekad plemenski naziv za stanovnike pećina na obalama Crvenog mora , Arabije , Indije i nekih drugih područja. Troglodizam je navika stanovanja u pećinama vrlo raširena u paleolitiku . Mnoga primitivna plemena u Australiji i Melaneziji i danas žive u pećinama. U mnogim slučajevima, međutim, nije reč o prirodnim pećinama, već o skloništima veštački izdubljenim u stenama. Mnogi Berberi u sjevernoj Africi i danas žive u takvim skloništima.
Centralni deo jame predstavlja dvorište iz kog se ulazi u rupe u zemlji gdje se nalaze sobe i druge prostorije u kojima žive ljudi. Pravi razlog ovakvog, po svemu jedinstvenog arhitektonskog stila gradnje je, u stvari, veoma praktičan. U prostorijama troglodita je temperatura oko 18 stepeni celzijusa kako leti, tako i zimi. S obzirom na surove klimatske uslove ovog pustinjskog područja, takve kuće su svojevrstan način da se lokalno stanovništvo zaštiti od prevelikih letnjih vrućina, kada temperatura često bude preko 45 stepeni i hladne zime.
U samom centru naselja nalazi se hotel Sidi Driss, koji takođe predstavlja podzemni objekat troglodit. Ovaj hotel je poznat kao mjesto u kom su odseli članovi ekipe filmskog hita "Ratovi zvezda", a u njemu su i snimane neke scene drugog i četvrtog dijela ove poznate filmske sage.
Lokalno stanovništvo Matmate, Berberi, pretežno se bave poljoprivredom, što na području pustinje Sahare baš i ne omogućava neku egzistencijalnu sigurnost. Zato su oni sve više počeli da se bave turizmom, a na razgledanje i fotografisanje njihovih kuća već su potpuno navikli. Matmata vremenom postaje sve važnija destinacija na turističkoj mapi Tunisa i nezaobilazno odredište prilikom obilaska Sahare.