W sieciach ludzko-roślinnych relacji. Spotkanie wokół książki "Podolskie zielniki"

Описание: Spotkanie wokół książki Iwy Kołodziejskiej
“Podolskie zielniki. Praktykowanie wiedzy o roślinach na Podolu Wschodnim (Ukraina)” (Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 2023)

Rośliny są dla nas – ludzi – ważne na wiele sposobów: są źródłem tlenu, pożywienia, schronienia, ubrania, dają wytchnienie w trudnym czasie, leczą. Badania, na podstawie których powstała książka „Podolskie zielniki”, dały możliwość szczegółowego przyjrzenia się temu, jakie rośliny są ważne dla konkretnych osób mieszkających na Podolu wschodnim, zrozumienia jak powstają ich mentalne zielniki, które rośliny wchodzą w ich skład, jak rozumiana jest przez poszczególne osoby relacja z roślinami, jakie opowieści i praktyki są z nimi powiązane.

W atmosferę podolskiej wsi wprowadzi film w reż. Jacka Wajszczaka, powstały w ramach badań do książki. Na sieci roślinno-ludzkich relacji opisanych w książce spojrzymy z różnych perspektyw, ponieważ w rozmowie wezmą udział artystka wizualna i biolożka – Krystyna Jędrzejewska-Szmek, antropolożka polityczna pracująca w Ukrainie i Dagestanie – dr Iwona Kaliszewska oraz dr Iwa Kołodziejska – autorka książki, antropolożka i biolożka. Dyskusję poprowadzi Justyna Szymańska – antropolożka ze Stowarzyszenia Pracownia Etnograficzna od lat pracująca w Ukrainie.

W jaki sposób zbieranie ziół daje poczucie sprawczości i autonomii? Jak tworzona jest wiedza o roślinach? Które rośliny są ważne dla dzieci, a jakie są ważne (lub zupełnie nieważne) dla dorosłych? Które rośliny królują w lokalnej farmakopei? Czy lepszy jest zielony barszcz z pokrzywą czy z ziarnopłonem wiosennym? Które rośliny zniechęcają do samogonu? Jak na kształt zielników mentalnych wpływa czas – pora roku, wiek rozmówczyni/rozmówcy, konkretny moment w życiu danej osoby?

Organizatorem wydarzenia jest Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Oddział w Warszawie, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UW oraz Stowarzyszenie Pracownia Etnograficzna im. Witolda Dynowskiego.

Gościniami spotkania były:
Krystyna Jędrzejewska-Szmek
Artystka wizualna i biolożka. Osią jej zainteresowań są wzajemne powiązania i napięcia w relacjach międzygatunkowych. Jej praktyka jest oparta na badaniach, inspiruje się nauką jednocześnie z nią polemizując. Członkini Grupy ZAKOLE, która skupia się na poszukiwaniu sposobów opowiadania i doświadczania terenów takich jak bagna oraz przybliżania perspektywy zamieszkujących je istot.
www.zakole.pl / www.krystynaszmek.cargo.site

Iwa Kołodziejska – biolożka i antropolożka kultury zafascynowana różnorodnością i złożonością relacji społecznych i ekologicznych. Jest adiunktką w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UW. Od 2002 roku prowadzi badania etnograficzne relacji ludzi i roślin przede wszystkim w Ukrainie, ale i Dagestanie (Rosja), Polsce i Rumunii. Autorka i współautorka artykułów dziedziny etnobotaniki, etnografii wielogatunkowych i antropologii medycznej. Obecnie jest kierowniczką grantu NCN „Roślinne krajobrazy wojny w Ukrainie. Odporność, zaradność, solastalgia, dyskursy narodotwórcze”. Od wielu lat zajmuje się też popularyzacją nauki.

Iwona Kaliszewska, adiunktka w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UW. Prowadziła projekty badawcze na Kaukazie Północnym, na pograniczu polsko-ukraińskim oraz w Ukrainie. Jej najnowsza książka „For Putin and for Sharia. Dagestani Muslims and the Islamic State", została wydana przez Cornell University Press w 2023 roku.

FINANSOWANIE:
Projekt współfinansuje m. st. Warszawa.