Ο τόπος μου το Μεραμπέλλο: Ανάσταση στη Νεάπολη Λασιθίου 2017

Описание: 👥Ακολουθήστε με στην επίσημη σελίδα μου στο Facebook:
  / spiridakis.nikos.moysikosinthetis  

Το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου οι δύο ενορίες της κωμόπολης (Μεγάλης Παναγίας - Αγίου Γεωργίου) ανταμώνουν στην πλατεία για να ψάλλουν το Χριστός Ανέστη μαζί με όλους τους πολίτες, γιορτάζοντας έτσι το χαρμόσυνο μήνυμα του Κυρίου.

Η Νεάπολη είναι κωμόπολη στην περιφερική ενότητα (πρώην νομός) Λασιθίου, στην ανατολική Κρήτη και είναι η ιστορική έδρα του δήμου Αγίου Νικολάου. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 2.683 κατοίκους. Η Νεάπολη είναι έδρα της δημοτικής κοινότητας Νεαπόλεως (2.838 κάτοικοι) και της δημοτικής ενότητας Νεαπόλεως, στο Δήμο Αγίου Νικολάου, του οποίου είναι η ιστορική έδρα. Η Νεάπολη βρίσκεται σε μια κοιλάδα, γνωστή ως Σκάφη του Μεραμπέλου, σε υψόμετρο 270 μέτρων, στο δρόμο που ενώνει το Ηράκλειο με τον Άγιο Νικόλαο, 54 χιλιόμετρα από το Ηράκλειο και 15 από τον Άγιο Νικόλαο.

ΙΣΤΟΡΊΑ.
Στο όρος Καδηστός, δύο χιλιόμετρα βορειοανατολικά της σημερινής Νεάπολης, βρισκόταν η αρχαία πόλη Δρήρος. Η πόλη ιδρύθηκε το 12ο αιώνα π.Χ. και άκμασε από τους γεωμετρικούς χρόνους μέχρι τους ελληνιστικούς χρόνους, όταν το 220 π.Χ. καταστράφηκε κατά τη διάρκεια εμφυλίου πολέμου. Η πόλη έγινε γνωστή το 1855, όταν ανακαλύφθηκε από χωρικούς πεσσός με επιγραφή και συστηματικές ανασκαφές έλαβαν χώρα το 1917 και το 1932.

Στην περιοχή της σημερινής κωμόπολης, στην «Απάνω Γειτονιά», βρισκόταν επί ενετικών χρόνων ένα μικρό χωριό το οποίο ονομαζόταν Καρές. Σε αυτόν τον οικισμό γεννήθηκε το 1340 ο Πέτρος Φίλαργος ή Φιλάρετος, ο οποίος έγινε Πάπας της Ρώμης από το 1409 μέχρι το θάνατό του το 1410. Σύμφωνα με τον Ερρίκο Δάνδολο, οι Βενετοί κατέστρεψαν τις Καρές στην επανάσταση των Ψαρομηλίγγων το 1347 αλλά είναι πιθανόν ο οικισμός να ερήμωσε εξαιτίας κάποιας επιδημίας. Στη συνέχεια οι Βενετοί τις ξαναέχτισαν, με τον οικισμό να παίρνει το όνομα Καινούργιο Χωριό ή Καινό Χωριό, όπως αναφέρεται σε συμβόλαιο του 1631 από την μονή Αρετίου κ.ά. Η χρονολογία της επανεγκατάστασης δεν είναι γνωστή αλλά μπορεί να είναι το Chenuriogorio που αναφέρεται ως φέουδο κατά τα 3/4 του Ιωάννη Ιαλλινά σε έγγραφο του Δουκικού Αρχείου του Χάνδακα το 1387. Ο Ερ. Μοάτσος αναφέρει ότι σε αυτό εγκαταστάθηκαν Ρεθυμνιώτες μετά την κατάκτηση του Ρεθύμνου από τους Τούρκους το 1646. Το Καινούργιο Χωριό αναφέρεται to 1583 στην απογραφή του Καστροφύλακα (Κ97) ως Chienurio Coriò και είχε 1.272 κατοίκους και ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος οικισμός στην επαρχία Μεραμπέλου μετά τα Κριτσά που είχαν τότε 1.625 κατοίκους.

Το Καινούργιο Χωριό αναπτύχθηκε πολύ κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας λόγω της θέσης του στο πέρασμα ανάμεσα στο Ηράκλειο και στο Λασίθι. Το 1868 το Καινούργιο Χωριό ορίζεται πρωτεύουσα του λιβά (νομού) Λασιθίου και μετονομάζεται σε Νεάπολη. Η Νεάπολη σε μεγάλο βαθμό αναμορφώθηκε από τον Κώστα Αδοσίδη Πασά, ο οποίος άλλαξε τη ρυμοτομία της πόλης και έχτισε διοικητήριο (σημερινό πρωτοδικείο) και νοσοκομείο. Το πρώτο γυμνάσιο στο νομό Λασιθίου ιδρύθηκε στη Νεάπολη. Η Νεάπολη γίνεται έδρα της μητρόπολης Πέτρας της οποίας η προηγούμενη έδρα ήταν Μονή Αρετίου. Η Νεάπολη παρέμεινε πρωτεύουσα του Λασιθίου μέχρι το 1904, όταν η έδρα του νομού μεταφέρθηκε στον Άγιο Νικόλαο. Στην απογραφή του 1881 η Νεάπολη είχε 2.208 Χριστιανούς κατοίκους και 80 Τούρκους.

Παρά την μετακίνηση της έδρας, η Νεάπολη παρέμεινε σημαντικό εμπορικό και πνευματικό κέντρο της επαρχίας και του νομού στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα. Σε αυτήν την περίοδο έφτασε το ηλεκτρικό ρεύμα, κατασκευάστηκε ο πρώτος κινηματογράφος, λειτουργούν εμπορικά καταστήματα και κατασκευάζεται ο μητροπολιτικός ναός της Μεγάλης Παναγίας. Η ανάπτυξη αυτή ανακόπτεται μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την Κατοχή, όταν ήταν έδρα ιταλικής μεραρχίας, και οι δεκαετίας του 1960, 1970, 1980 και 1990 σημαδεύτηκαν από μετανάστευση των κατοίκων της Νεάπολης λόγω της οικονομικής στασιμότητας της περιοχής που οδήγησε στην παρακμή. Η Νεάπολη στις απογραφές είχε 2.391 (1928), 2.770 (1940), 3.078 (1951), 2.955 (1961), 3.070 (1971) και 2.679 (1981). Στις 17 Ιανουαρίου 1964 θεμελιώθηκε η Τεχνική Σχολή της Νεάπολης, από τον υπουργό Παιδείας, καθηγητή Κουρμούλη.

{Απο το προσωπικό αρχείο, Νίκου Σπυριδάκη}.
Το βίντεο είναι προϊόν ερασιτεχνικής λήψης.
Σας ευχαριστούμε θερμά για την κατανόηση.

©SPIRIDAKIS MUSIC | HELLAS 2017.
Επιτρέπεται η επαναχορήγηση του Video.