Wiersz "Wszyscy o wszystkich" | Jan Pietrzak recytuje

Описание: W wierszu „Wszyscy o wszystkich” Jan Pietrzak sięga po ironię i satyrę, by opisać mechanizmy społecznego konformizmu i moralnej dwuznaczności, charakterystyczne dla codziennego doświadczenia w realiach państwa realnego socjalizmu. Wiersz ukazuje rozdźwięk między oficjalnie deklarowanymi normami etycznymi a powszechną praktyką życia publicznego, w którym odpowiedzialność rozmywa się w zbiorowych usprawiedliwieniach typu „wszyscy tak robią”.

Tekst:
Dziesięć przykazań znam na wyrywki,
pomnę wytyczne etyczne z ZMP
i widzę niestety dysonans brzydki
między teorią a życia postępem.
Bo jak określić mam taka moralność,
gdy wszyscy mówią, że wszyscy kradną?

Okoliczności zbiegiem przedziwnym
bawiłem kiedyś w izbie wytrzeźwień.
A tam: murarze, poeta, fryzjer,
wiceminister, inżynier, rzeźnik.
Zaiste, równość społeczna aż miło!
I wszyscy boleją, że wszyscy piją!

Gdy po wojażu przez demoludy
zbliża się pociąg do polskiej granicy,
jedno marzenie jak wagon długi
-żeby w humorze dziś byli celnicy!
Celnicy przejdą i ulgę się czuje...
znów wszyscy żartują, że wszyscy handlują...

,I pan im wierzy, śmieszny człowieku?"
pyta mnie jeden idąc z zebrania,
na którym obaj żeśmy siedzieli
głosując zgodnie i bijąc brawa.
,,Mnie oni, panie, gadaniem nie złamią,
bo wszyscy wiedzą, że wszyscy kłamią.

Czasami myślę siedząc w fotelu,
pewnie to kwestia umowy społecznej,
którą rodacy zawrzeć musieli
pod przypadkowa mą nieobecność,
i aż mnie korci pragnienie nagle,
by wszystkich posłać do wszystkich diabłów!

Za chwilę wstydzę się myśli krewkiej,
bo dla rodaków mam wiele serca...
Znajomy, który dobrze zna wszystkich,
powiada, rób tak jak inni, a przetrwasz".
Może ma racje, bo coś mi się zdaje,
że wszyscy idiotów przy wszystkich udają.



#JanPietrzak, #WszyscyOWszystkich, #PRL, #SatyraPolityczna, #HistoriaSpołeczna, #Konformizm, #MoralnośćPubliczna, #Propaganda, #ŻycieCodziennePRL, #Felieton, #PolskaHistoria, #Społeczeństwo, #Ironia